NOSPR - NOSPR

W trzy lata po sukcesie swej Symfonii fantastycznej (1830), pierwszej w historii muzyki symfonii programowej, zabrał się Berlioz za komponowanie kolejnej, znanej dziś jako Harold w Italii (1834). Namówił go do tego Niccolò Paganini. Był wirtuozem nie tylko skrzypiec. Dopiero co zakupił altówkę Stradivariusa i marzył o utworze, który pokazałby jej możliwości. Berlioz inspirował się poematem lorda Byrona Wędrówki Childe Harolda. W czterech częściach-obrazach ukazał tułaczkę romantycznego melancholika i wyrzutka, prekursora „poetów przeklętych”. Z wątkami literackimi połączył swoje wspomnienia z wypraw w góry Abruzzi. Partię solową zagra jeden z najwybitniejszych altowiolistów młodego pokolenia w skali światowej – Ryszard Groblewski.

Preludium do „Popołudnia Fauna” (1894) otwiera dojrzały okres twórczości Debussy’ego. To hołd dla Stephana Mallarmégo i świadectwo literackiej kultury Debussy’ego. Poezja Mallarmégo, pozornie błaha (sielanka Popołudnie Fauna opowiada o erotycznych rojeniach sylena po nieprzespanej nocy), jest w istocie skrajnie hermetyczna. Ogniskuje się w niej odczucie niewyrażalnego. Poeta przyjął kompozycję Debussy’ego z entuzjazmem. Muzyka jest bliżej niewyrażalnego niż poezja.

W roku 1910 Debussy był już centralną figurą francuskiego życia muzycznego. Kiedy usłyszał wystawiony w Paryżu przez Diagilewa balet Ognisty ptak niejakiego Igora Strawińskiego, powitał go z najwyższym uznaniem (zacytuje potem fragment z tej partytury w En blanc et noir). Oparty na baśni rosyjskiej, podejmującej temat odwiecznej walki dobra (Carewicz) ze złem (Kościej), balet olśnił wszystkich egzotyczną atmosferą, rosyjskością inną niż u Musorgskiego czy Czajkowskiego, oryginalnością rytmu i barwy. W ciągu jednego wieczora debiutant Strawiński stał się klasykiem muzyki XX wieku. [Marcin Trzęsiok]