NOSPR kameralnie / Między Ivesem a Crumbem - NOSPR

W ramach przeglądu muzyki amerykańskiej zespół AdAstra przygotował trzy interesujące kompozycje. Trio Charlesa Ivesa pochodzi z lat 1904-1907, swoje prawykonanie miało jednak dopiero w 1948 r. Najbardziej charakterystyczna dla stylu Ivesa jest środkowa część utworu, w której roi się od cytatów z popularnej muzyki amerykańskiej, stąd jej prowokujący tytuł – TSIAJ (akronim zdania This scherzo is a joke). Melodie pieśni biesiadnych, żeglarskich, studenckich a także w stylu dixieland Ives wiąże ze sobą, a także momentami nakłada na siebie i poddaje groteskowo-karkaturalnej obróbce, a zatem nie stroni od politonalności, polimetrii i komicznych kontrastów brzmieniowych, z efektem kakofonii włącznie. Finał dzieła brzmi jednak poważnie a nawet lirycznie, dochodzi w nim do pogłębienia wyrazu, chociaż i tutaj nie brak zapożyczeń z muzyki ludowej a także autocytatów, tym razem w technice kanonu.

Cowell to jeden z najważniejszych twórców amerykańskiej muzyki w XX w. Wcześnie zaczął eksperymentować w dziedzinie rytmu, harmonii (atonalność, politonalność) i technologii brzmienia. Już w 1916 r. zastosował klastery (wydobywane na fortepianie pięścią lub całym przedramieniem), przejęte później przez Bartóka, a w kolejnych preparację fortepianu i aleatoryzm. Niektóre jego występy w Europie wzbudzały protesty słuchaczy, ale jednocześnie zainteresowanie kompozytorów. Kontakty Cowella z Ivesem, zaowocowały książką o tym późno docenionym twórcy. Stąd też zestawienie utworów obu kompozytorów. 

Zabawnym finałem wieczoru będzie Cafe Music Paula Schoenfielda (ur. w 1948), czerpiącego inspirację również z muzyki tradycyjnej, zwłaszcza z ragtimów, jazzu i z tanecznej muzyki chasydów. Schoenfield stosuje także efekt kolażu w muzyce, dążąc do interakcji między dwiema zderzonymi ze sobą konwencjami. Jego muzyce nie brak przy tym ani humoru, ani spontanicznej świeżości.