Recitale mistrzowskie / Beata Bilińska - NOSPR

Koncert polskiej muzyki fortepianowej XX wieku, z pokaźnym przeglądem istotnych juweniliów.

Karol Szymanowski (1882-1937) otworzył listę kompozycji Dziewięciomapreludiami na fortepian (1899, 1900). Nawiązuje w nich do Chopina, ale znać też fascynację Skriabinem. Artur Rubinstein tak wspominał swój pierwszy kontakt z muzyką nieznanego wówczas artysty: „Nie sposób opisać naszego zdumienia po zagraniu kilku pierwszych taktów. Tę muzykę pisał mistrz! Gorączkowo przeczytaliśmy wszystkie rękopisy, a nasz entuzjazm i podniecenie rosły, w miarę jak uświadamialiśmy sobie, że oto odkrywamy wielkiego polskiego kompozytora!”.

Trzy preludia (1951) Wojciecha Kilara (1932-2013) zostały odnalezione i wydane dopiero pod koniec XX wieku. Tyle tylko ostało się ze zbioru dwunastu utworów tego gatunku, skomponowanych w orbicie muzycznych wpływów Prokofiewa i Szostakowicza – liryzmu i ironii, u Kilara pozbawionej goryczy.

Cztery Preludia op. 1 (1955) Henryka Mikołaja Góreckiego (1933-2010) to, jak u Szymanowskiego, pierwszy utwór, który w oczach kompozytora wart był wciągnięcia do oficjalnego katalogu twórczości. Stoją one pod znakiem bartokowskiego witalizmu, choć intensywność ekspresji osiąga w nich czasem poziom ekstatyczny, rozsadzający ramy miniatury fortepianowej.

Paweł Mykietyn (ur. 1971) już w Czterech preludiach (1992) idzie własną drogą, mimo że patronuje tej muzyce Paweł Szymański: to na wpół ironiczny, na wpół poważny dialog z przeszłością muzyki; balansowanie na granicy chaosu i porządku; intelektualny dystans i chłód we frapujących barwach i gestach muzycznych.

Siedmioczęściowa Suita preludiów (1952) Kazimierza Serockiego (1922-1981) jest utworem kompozytora już dojrzałego, który układa tu mozaikę nastrojów i technik  kompozytorskich (w niektórych fragmentach po raz pierwszy przymierzając się do zastosowania serializmu).

II Sonata (1952) Grażyny Bacewicz (1909-1969) należy do jej utworów najwybitniejszych: utrzymana w stylu neoklasycznym, z elementami folkloru (finałowa toccata w rytmie oberka!), zachwyca publiczność na całym świecie, m.in. dzięki wykonaniom i nagraniom Krystiana Zimermana.
[Marcin Trzęsiok]