Recitale mistrzowskie - NOSPR

Sonata G-dur (1778) była pierwszą z sześciu przeznaczonych na tę obsadę, skomponowanych przez Wolfganga Amadeusza Mozarta (1756-1791) podczas podróży do Mannheimu i Paryża. Impulsem do ich powstania było sześć sonat Josepha Schustera, w Mannheim niezwykle popularnych. Mozart dał swoją próbę tego stylu, charakteryzującego się m.in. równorzędnym potraktowaniu partii fortepianu. Sonata G-dur, jak i pozostałe (z wyjątkiem ostatniej), składa się tylko z dwóch części. Cały zbiór wydany został w Paryżu jako Mozartowskie Opus 1.

Sonata skrzypcowa g-moll  (1917) jest ostatnią znaczącą kompozycją Claude’a Debussy’ego (1862-1918) i trzecią z planowanych sześciu sonat na różne instrumenty. To przejaw zwrotu ku neoklasycyzmowi, który motywowany był też względami patriotycznymi. Sam Debussy napisał, że utwór „ukazuje, do czego zdolny jest chory kompozytor podczas wojny”. Panuje tu nastrój melancholijny, do którego przyczyniają się echa muzyki węgierskiej i cygańskiej, z którą Debussy miał wówczas kontakt w Paryżu. Prawykonanie (ze skrzypkiem Gastonem Poulet) było ostatnim występem publicznym kompozytora.

Belgijski kompozytor César Franck (1822-1886) do Sonaty skrzypcowej A-dur (1886) przymierzał się ćwierć wieku, a ziszczenie tych planów zawdzięczamy jego ziomkowi, Eugène’owi Ysaÿe, któremu została dedykowana. Dzieło nawiązuje do schematu barokowego (część wolna – szybka – wolna – szybka). Jest przykładem typowej dla Francka formy cyklicznej, w której tematy już słyszane powracają w kolejnych ogniwach. Głębia i piękno tego utworu – od momentu prawykonania przez Ysaÿe w brukselskim Muzeum Dawnego Malarstwa, gdzie nie można było używać sztucznego światła, więc muzycy, w zapadającym zmroku, kończyli Sonatę z pamięci – nieodmiennie zachwyca słuchaczy (wśród zachwyconych był też Marcel Proust).
[Marcin Trzęsiok]