Recital mistrzowski - NOSPR

Sonaty skrzypcowe Jana Sebastiana Bacha (1685-1750) powstały prawdopodobnie w Cöhten ok. 1723 roku. Są napisane w konwencji sonaty triowej – z dwoma głosami melodycznymi (skrzypce i górny głos klawesynu) oraz głosem basowym. Bach wprowadzał do nich poprawki w Lipsku (szósta sonata ma aż trzy wersje), gdzie uprawiał muzykę kameralną na potrzeby Collegium Musicum, którego był dyrektorem w latach 1729-1737 oraz 1739-1741. Dwugodzinne koncerty odbywały się co tydzień, przez cały rok, w najbardziej znanej kawiarni w mieście, której właścicielem był Gottfried Zimmermann.

Pierwszych pięć utworów utrzymanych jest w stylu sonatadachiesa (czyli „kościelnej”), o układzie części: wolna – szybka (fugowana) – wolna – szybka (taneczna, o charakterze koncertującym). Wyróżnia się sonata ostatnia, w ostatniej wersji pięcioczęściowa.

Wartość muzyczna tych utworów jest nieoceniona – tym większa, że z twórczości kameralnej Bacha zachowało się stosunkowo niewiele. Szczególną uwagę zwracają części wolne, w których partia skrzypiec, wyłamując się z konwencji sonaty triowej,  ma rolę wiodącą. Najwybitniejszy z synów Bacha, Carl Philip Emmanuel, w roku 1774 pisał w liście do pierwszego biografa lipskiego kantora, Johanna Nikolausa Forkla: „6 Triów klawesynowych należy do najlepszych dzieł mojego drogiego zmarłego ojca. Nadal brzmią one świetnie i sprawiają mi wiele radości, choć powstały ponad pięćdziesiąt lat temu. Zawierają Adagii, które nawet dziś nie mogłyby zostać napisane w bardziej śpiewny sposób”.

Marcin Trzęsiok