Orkiestra Muzyki Nowej / Koncertująco - NOSPR

Forma koncertu i technika koncertująca, choć najbardziej kojarzone z barokiem i klasycyzmem, nie straciły nic ze swojej aktualności w twórczości kompozytorów współczesnych. Czując potencjał, wynikający z jednej strony z relacji między solistą a orkiestrą, drugiej zaś z nowych właściwości materiału muzycznego, twórcy chętnie podejmują ten gatunek, nierzadko go modyfikując.

Ptasi koncert Barbary Kaszuby (1983), młodej i utalentowanej skrzypaczki i kompozytorki, powstał z inspiracji śpiewem ptaków, czego zewnętrzny wyraz odnaleźć można choćby we włączeniu w skład zespołu instrumentalnego glinianych ptaszków. Inspiracje „ptasie” obecne są również w powstałym bezpośrednio po tym utworze, Chatting birds na kwartet smyczkowy (2008).   

Nie lada gratką dla wielbicieli muzyki najnowszej jest prawykonanie II Koncertu skrzypcowegoAfterglow Tomasza Jakuba Opałki (1983). Po raz pierwszy z gatunkiem koncertu przeznaczonego na ten instrument Opałka zmierzył się w 2013, pisząc L.A.Concerto, inspirowane dźwiękowymi i wizualnymi wrażeniami z pobytu w  Los Angeles. W II koncercie skrzypcowym koncepcja sięga także w stronę zmysłowego postrzegania różnych zjawisk. W komentarzu do utworu czytamy: „Afterglow ma wiele znaczeń; od poświaty poprzez wieczorną zorzę powodowaną przez wsteczne rozproszenie skupionego światła o mniejszej długości fali i w następstwie efektowi czerwonego lub różowego światła docierającego do ziemskiego obserwatora, aż po uczucie błogości w pewnych stanach…”.

Zamykający koncert Dumbarton Oaks (1938) powstał w tzw. neoklasycznym okresie twórczości Igora Strawińskiego, co widoczne jest m.in. w nawiązaniach do barokowego modelu koncertu. Strawiński wprost mówił o inspiracji wynikającej z koncertów brandenburskich Jana Sebastiana Bacha, choć trudno mówić o tym, by któryś z tematów był dosłownym cytatem z utworów Mistrza z Eisenach. Trzyczęściowa budowa Dumbarton Oaks, polifoniczne faktury, a także kunsztowny i wyrafinowany charakter tematów wskazuje, że mamy do czynienia z dziełem wyjątkowym. 

Magdalena Stochniol