Orkiestra Muzyki Nowej - NOSPR

Włoski kompozytor Salvatore Sciarrino (1947) estetykę swoich utworów zbudował na założeniu, polegającym na wycofaniu z utworu niemal całej palety muzycznych dźwięków, na rzecz ciszy i egzystencji na granicy percepcji. Choć realizacja w kompozycji takich założeń estetycznych zakłada bardzo „ekologiczne” podejście do słuchacza, jest w istocie skrajnie radykalna, bowiem podważa świat muzycznego istnienia u jego podstaw. Zaciera się granica między dźwiękiem a szumem, między ciszą, a brzmieniem. Lecz gdy dźwięk zanika słyszalny staje się puls naszego organizmu. W muzyce Sciarrino „wyraźne jest naśladownictwo lub przeniesienie odgłosów życia właściwych fizjologii wewnętrznej, rodzaj obiektywizacji, niema dramatyzacja serca i oddechu.

Osobne źródło inspiracji dla Sciarrino stanowi muzyka dawna. Kompozytor transkrybował kilka utworów wokalnych i instrumentalnych Gesualdo i nadał im tytuł Le voci sottovetro, co oznacza "głosy za szkłem". Utwór przeznaczony jest na mezzosopran i zespół instrumentalny (1998) i składa się z czterech części. Według słów Sciarrina, celem tych transkrypcji nie jest zaskoczenie słuchacza, ale zilustrowanie jego wiary w to, że "stara muzyka się zmienia i może być wypełniona nowym życiem dotkniętym duchem nowoczesności".

Infinito nero opiera się na tekstach średniowiecznej mistyczki Marii Magdaleny de’Pazzi, która miała poruszające objawienia, w których wizja Boga i diabła trudna jest do rozgraniczenia. Sama nie napisała ani jednego słowa, miała wokół siebie osiem nowicjuszek: cztery powtarzały to co mówiła (gdyż mówiła tak szybko, że nikt nie był w stanie notować), a cztery kolejne spisywały, to co powiedziała. Mamy tutaj do czynienia z rzeką słowną, termin „rzeka” staje się bardzo istotny, bo zawiera w sobie pojecie płynności a także wypływu.

Po fali szybkiej niekontrolowanej mowy, zapadała w senne milczenie. Cisza nie jest pusta, jest początkiem dźwięku. Ucho słuchacza musi samo odróżnić między oddechem a biciem serca Marii Magdaleny.

Magdalena Stochniol