{oh!} Orkiestra Historyczna / Muzyka polska za mało znana - NOSPR

Polska od dawien dawna była ojczyzną najlepszych skrzypków, o czym świadczą już dzieła Adama Jarzębskiego czy Marcina Mielczewskiego. Dzięki randze międzynarodowego konkursu do świadomości nie tylko polskiego odbiorcy przebiła się wreszcie postać Henryka Wieniawskiego. Ten genialny wirtuoz miał jednak nie mniej wybitnych poprzedników w osobach Feliksa Janiewicza (1762-1848), Augusta Fryderyka Duranowskiego (1770-1834) i Karola Lipińskiego (1790-1861). Choć ich imiona sławiła cała muzyczna Europa, dziś niesłusznie popadli w zapomnienie. Tym bardziej docenić trzeba decyzję przypomnienia w stulecie odzyskania polskiej niepodległości dzieł Duranowskiego i Lipińskiego, uzupełnionych o akcent polski w twórczości wiedeńskiego skrzypka Josepha Maysedera (1789-1863). Wszystkich trzech cenił największy z wirtuozów – Nicolo Paganini. Lipiński dwukrotnie z nim koncertował i publiczność uznała ich za równych sobie. Genueński mistrz przyznał, że od Duranowskiego nauczył się techniki prowadzenia melodii smyczkiem na tle akompaniamentu pizzicato lewej ręki. Lipiński i Mayseder cieszyli się również sławą najznakomitszych kameralistów epoki.

Urodzony podobnie jak Chopin z matki Polki i ojca Francuza, Duranowski (Durand) po nauce u ojca, który był koncertmistrzem orkiestr księcia Ogińskiego i ostatniego króla Polski, studiował skrzypce u samego Giovanniego Battisty Viottiego w Paryżu. Jako wirtuoz dawał koncerty w całej Europie, był koncertmistrzem orkiestr dworskich lub operowych w Brukseli, Kassel, Aschaffenburgu i Strasbourgu. Koncert skrzypcowy A-dur op. 8 z 1810 roku należy do jego najlepszych utworów.

Podobnie przebiegała formacja muzyczna Lipińskiego, którego ojciec i pierwszy nauczyciel był koncertmistrzem księcia Potockiego i hrabiego Starzeńskiego. W Wiedniu polski skrzypek konsultował się w kwestiach wiolinistycznych z Loiusem Spohrem i wkrótce podjął karierę wirtuoza koncertującego w całej Europie. Ze stałych posad zajmował pozycję koncertmistrza orkiestry teatru lwowskiego a pod koniec życia prowadził saską orkiestrę królewską w Dreźnie. Jego symfonie z op. 2 to dzieła młodzieńcze powstałe we Lwowie przed 1810 rokiem, w których słychać wpływy Haydna. Mistrzostwo osiągnął w koncertach skrzypcowych, kaprysach, polonezach i rondach.

Piotr Wilk