NOSPR / Tadeusz Strugała - NOSPR

Kiedy młodziutki Chopin oglądał w Warszawie przedstawienie Wolnego strzelca Carla Marii Webera (1776-1826) nie mógł się oprzeć „dziwnej romantyczności, nadzwyczaj wyszukanej harmonii”. Libretto opowiada o kontaktach z diabłem i różnych niejasnych omenach. Ostatecznie zwycięża dobro i miłość. Uwertura wprowadza w ów świat romantycznie pojętej natury, która jest siedliskiem sił niewidzialnych, ale wszechobecnych.

Koncert fortepianowy a-moll  napisał Edward Grieg (1843-1907) na samym początku swej kariery (w 1868), wzbudzając zachwyt samego Franza Liszta. Mimo pokrewieństw z Koncertem fortepianowym a-moll Roberta Schumanna dzieło Griega jest osobne. Tę oryginalność zawdzięcza m.in. kolorytowi norweskiemu (zwłaszcza w finale, gdzie pobrzmiewa ludowy taniec halling), a także osobliwej kolorystyce o palecie omalże impresjonistycznej.   

IX Symfonię „Z Nowego Świata” napisał Antonín Dvořák (1841-1904) podczas kilkuletniego pobytu w Stanach Zjednoczonych (w 1893). Stała się ona nie tylko najpopularniejszym dziełem czeskiego mistrza, ale zarazem pierwszą wielką kartą w historii muzyki amerykańskiej. Dvořák chciał pokazać zarówno dynamizm rodzącej się metropolii nowojorskiej, jak i „szerokie, otwarte przestrzenie” prerii, którą oglądał w stanie Iowa. Ale najbardziej fascynowała go wielokulturowość Ameryki, jej „duch”. Stąd włączenie do symfonii stylizacji murzyńskich negro spirituals oraz tańców indiańskich (o cechach czasem osobliwie słowiańskich). [Marcin Trzęsiok]