NOSPR / Stefan Asbury / 80. rocznica urodzin Krzysztofa Jakowicza - NOSPR

Kompozytorzy padają czasem ofiarą własnego perfekcjonizmu. Najpopularniejszy utwór Brucha rodził się w bólach i w dzieciństwie przeszedł kilka operacji. Prace nad wersją pierwotną I Koncertu zajęły Bruchowi półtora roku – twórca wycofał ją tuż po prawykonaniu w 1866. Bruch poprosił o komentarze między innymi słynnego wirtuoza Josepha Joachima, dyrygenta Hermanna Leviego i skrzypka Ferdinanda Davida, który ćwierć wieku wcześniej doradzał Mendelssohnowi przy jego Koncercie e-moll. Premiera drugiej wersji odbyła się dopiero w 1868, z Joachimem w partii solowej, pod batutą Carla Reinthalera. Kompozycja odniosła taki sukces, że twórca w końcu ją znienawidził. Odsprzedał partyturę za grosze wydawnictwu Simrock i wkrótce gorzko pożałował swojej decyzji. Grany po całym świecie Koncert nie przyniósł mu żadnych korzyści finansowych.

Strawiński umiał lepiej zadbać o swoje interesy. W 1947 wykorzystał okoliczność, że jego burleski Pietruszka nie obwarowano prawami autorskimi – i opracował wersję na małą orkiestrę. Nie była to zresztą pierwsza adaptacja słynnego baletu: w 1921 roku Strawiński zaaranżował Trois mouvements de Petrouchka na fortepian i zadedykował je Rubinsteinowi, który zgodnie z przewidywaniami połknął haczyk i postawił sobie za punkt honoru przezwyciężyć trudności techniczne dzieła. Suita z 1945 – formalnie traktowana jako odrębny utwór – niewiele się różni od wersji kompletnej: kompozytor dokonał zaledwie kilku nieznacznych skrótów w partyturze.

Dorota Kozińska