NOSPR / Paweł Kapuła - NOSPR

Czasem warto zbić słuchacza z tropu – na przykład Bachanaliami w ostatniej scenie opery Samson i Dalila (1877), tuż przed wprowadzeniem protagonisty do świątyni Dagona. Asymetryczne metrum, zmysłowa linia melodyczna i „dzika”, oparta na skalach arabskich harmonia – tworzą dobitny kontrast z determinacją upokorzonego Samsona, który za chwilę poprosi Boga, by przywrócił mu siły, pomógł skruszyć kolumny i pogrzebać pod gruzami znienawidzonych Filistynów.

Równie intrygującą formę przybrał II Koncert fortepianowy (1868) Camille’a Saint-Saënsa (1835-1921). Solowa introdukcja budzi skojarzenia z Bachowską fantazją. W drugiej części nieoczekiwanie pojawia się dowcipne Allegro scherzando, zapowiadające uciechy późniejszego Karnawału zwierząt. Finałowe Presto przeradza się w ognistą tarantellę. Koncert zyskał z czasem ogromną popularność, choć na przykład Zygmunt Stojowski skwitował go z przekąsem, że: „zaczyna się jak u Bacha, a kończy jak u Offenbacha”.

Trudno jednak o partyturę dziwaczniejszą niż Wesele na wieży Eiffla (1921), balet z absurdalnym scenariuszem Jeana Cocteau, do którego muzykę miał skomponować Georges Auric. Nie starczyło mu czasu, więc zaprosił do współpracy pozostałych członków Grupy Sześciu – z wyjątkiem Dureya, który wymówił się chorobą. W opinii Poulenca stworzyli gniota, w którym broni się tylko uwertura Aurica. Odmiennego zdania był Milhaud, który 45 lat po premierze doglądał pierwszego nagrania Wesela. Radosny wybryk pięciorga przyjaciół dostał nowe życie, choć wciąż nikt nie wie, o czym właściwie jest ten balet.

Dorota Kozińska