NOSPR kameralnie / AdAstra Piano Trio - NOSPR

Stacy Garropur. w Chicago w 1969 r. w latach 2000-2016 uczyła kompozycji w  College of Performing Arts na Uniwersytecie im. Roosevelta w Chicago. Od ubiegłego roku poświęciła się pracy twórczej jako niezależna kompozytorka. Utwór Silver Dagger (Srebrny sztylet) zainspirowany został pieśnią mieszkańców regionu Appalachów, którą kompozytorka usłyszała po raz pierwszy w 1994 roku na festiwalu sztuki ludowej. Ujęła ją treść tej pieśni, opowiadająca o miłosnych perypetiach dwojga zakochanych, pochodzących, niczym Romeo i Julia, ze zwaśnionych rodów. Okazało się, że istnieje kilka wersji zakończenia tej historii i kilka też wariantów melodii. W Srebrnym sztylecie, utworze na trio fortepianowe z 2009 roku, Stacy Garrop  zręcznie połączyła te warianty.

Dorobek Lery Auerbach to rzadko spotykane w naszych czasach połączenie wielu dziedzin artystycznych - pisarstwa (poezja i proza), kompozycji, malarstwa, rzeźby i wykonawstwa muzycznego (pianistyka). Auerbach jest z pochodzenia Rosjanką. Ukończyła Julliard School of Music i studia podyplomowe w Hanoverze. Spośród jej ponad 100 kompozycji wiele wykonywanych było przez czołowych w skali światowej muzyków oraz cenione orkiestry i teatry muzyczne. 

Oto jak komentuje swoje drugie już trio fortepianowe:  „Lubię odsłaniać rytualną stronę muzyki. W The Mirror with three Faces można ujrzeć tę samą postać w trzech różnych płaszczyznach lub rolach, jakie pełni, albo też trzy różne osobowości - każdą z własnym obliczem. Każdą postać (czyli instrument) można odizolować, ukazać w konflikcie lub w zgodzie z innymi i sobą. To trio bada istotę indywidualności i zespołowości, harmonię i konflikty, jedność na trzy sposoby lub trzy elementy w jednym – charakter tego utworu w formie tryptyku nie jest jednoznaczny”.

Ernest Bloch (1880-1959), urodzony w Szwajcarii i wykształcony w kilku europejskich uczelniach, w 1916 przeniósł się do  w USA, gdzie w 1924 roku uzyskał obywatelstwo. Przez ponad 30 lat uczył kolejno w kilku konserwatoriach - w Cleveland, San Francisco, Berkeley. Znany jest przede wszystkim z utworów o tematyce żydowskiej, czerpiących inspirację z biblii i kultury hebrajskiej - z jej rytuałami, duchowością, medytacją, muzyką. Charakterystyczny dla jego stylu jest żarliwy emocjonalizm. Był artystą wielkiej pasji i głębokiej wiary, jednocześnie też twórcą otwartym  na wartości innych kultur.

Trzy nokturny na trio fortepianowe powstały w 1924 roku. Kompozytor nie zdradza tu bezpośrednich inspiracji, ani programu. Pierwszy z nokturnów, wielce nastrojowy wskazuje na fascynacje impresjonistyczne Blocha, stosuje przy tym egzotyczne skale. Drugi jest śpiewną kołysanką z odrobiną kanonicznego myślenia i zabarwioną folklorem. W Trzecim - Tempestoso - do głosu dochodzi motoryka, werwa, a w zakończeniu także aluzje do jazzu. 

JenniferHigdon przygodę z muzyką rozpoczęła stosunkowo późno, bo w wieku 15 lat, podejmując naukę gry na flecie. Studia kompozycji rozpoczęła mając 21 lat. Mimo tak późnego startu należy do grona wybitnych twórców muzyki. Tworzy od 5 do 10 utworów rocznie - dzieł zarówno muzyki kameralnej, jak orkiestrowej, wokalnej i instrumentalnej. Jest laureatką wielu nagród. W 2003 roku została pierwszą kobietą, wyróżnioną z grona kompozytorów na festiwalu w Tanglewood. Obecnie Higdon uczy na wydziale kompozycji  w Curtis Institute of Music w Filadelfii. Muzyka jest dla niej czystym odzwierciedleniem życia. W swoim Triu fortepianowym kompozytorka bada relację między dźwiękiem i barwą, między muzyką i malarstwem, a także jej możliwości w przekazywaniu nastroju. Kolory, które wybrała dla dwóch części swojego Tria to jasnożółty i ogniście czerwony. Odzwierciedlają one kontrastujące ze sobą nastroje i poziomy energii.
[Aleksandra Konieczna]