NOSPR kameralnie - NOSPR

Trzy Tria smyczkowe op. 9 Ludwiga van Beethovena skomponowane na przełomie lat 1797-1798 uznać można za ostatnie przygotowanie kompozytora do podjęcia gatunku kwartetu smyczkowego. Po wydaniu op. 18 (pierwsza seria kwartetów) trzeci z klasyków wiedeńskich nigdy już nie wrócił do potrójnej obsady smyczkowej. Potraktował te utwory niezwykle ambitnie i daleko ponad to, co mogłoby służyć do muzykowania domowego lub salonowego. Trio c-moll w największym też stopniu świadczy o potencjale twórczym dwudziestoośmioletniego twórcy i o jego skłonności do wyrazu dramatycznego a nawet patetycznego, o czym świadczy już sam wybór tonacji c-moll. Wiąże się z tym także masywne brzmienie, chwilami niemal orkiestrowe i efekty dynamiczne podkreślające ów niepokój. Rola każdego z instrumentów tria  jako przekaziciela energii i wzburzenia jest porównywalna i wymaga od wykonawców najwyższych kwalifikacji artystycznych.

Kwartet fortepianowy Es-dur op. 47 Roberta Schumanna powstał nieco później niż słynny Kwintet fortepianowy w tej samej tonacji (op. 44), ale w tym samym 1842 roku, nazywanym w związku z tym przez biografów kompozytora „rokiem muzyki kameralnej” (w odróżnieniu od „roku pieśni 1841”). Partytura dzieła  wskazuje na wzory beethovenowskie (atmosfera romantycznego wzburzenia, pulsujący rytm, powracanie do powolnego wstępu w momentach newralgicznych) i niekiedy też czerpane z twórczości Mendelssohna (zwinne i lekkie scherzo). Słuchacze z reguły zapamiętują śpiewny temat wiolonczeli w Andante cantabile, z którym kontrastuje hymniczny odcinek środkowy tej części, ale godna uwagi jest też wiodąca rola altówki w Trio I scherza, a zwłaszcza tajemniczo brzmiące przejście od Andante do finału, zapowiadające jego motyw czołowy. Przebojowość finałowego ronda potęgują polifoniczne stretty, a przede wszystkim ruchliwość głównego tematu.

[Aleksandra Konieczna]