NOSPR kameralnie - NOSPR

Obok II Sonaty skrzypcowej Sekstet Krzysztofa Pendereckiego należy do najbardziej rozbudowanych dzieł kameralnych tego twórcy, chociaż składa się z dwóch tylko części. Aura brzmieniowa Sekstetu nasuwa skojarzenia ze stylem Szostakowicza - Penderecki podziela jego skłonność do parodii, brzmienia jaskrawego, przenikliwego, ironicznego w wyrazie w zestawieniu z momentami lirycznymi. Instrumenty stopniowo wchodzą w coraz silniejsze interakcje, zderzenia i zawirowania. Solowym odcinkom przeciwstawiane są masywne tutti.  

Część II utrzymana jest w nastroju zadumy i melancholii.  I chociaż język pierwszej części dzieła – ironiczno-groteskowy - powraca tu od czasu do czasu, kompozytor pozwala instrumentom przede wszystkim na wyśpiewanie emocji, łącznie z wyrazem apatii i rezygnacji. 

W prawykonaniu dzieła, które odbyło się 7 czerwca 2000 r. w sali wiedeńskiego Musikverein, wzięli udział tak znakomici soliści i kameraliści jak: Mścisław Roztropowicz, Julian Rachlin, Radovan Vlatković, Jurij Bashmet..

Dohnányi należał do najwybitniejszych pianistów I poł. XX wieku. Do grona jego uczniów należeli m. in. sir Georg Solti i Geza Anda. Przyjaźnił się i współdziałał z Bartokiem i Kodaly'em. Uznaje się go dzisiaj za czołową postać życia muzycznego w okresie międzywojennym na Węgrzech - był szefem Budapeszteńskiej Filharmonii, rektorem miejscowej Akademii Muzycznej i dyrektorem muzycznym Radia Węgierskiego. W czasie wojny pozbawiony został tych zaszczytnych stanowisk w wyniku niepodjęcia działań antysemickich w kierowanych przez siebie instytucjach.

Określany jest często mianem „węgierskiego Brahmsa”, chociaż raczej za postawę estetyczną - wyrażanie neoromantycznych treści w klasycznie zorientowanych formach – niż środki stylistyczne.  Sekstet C-dur na nieczęsto spotykaną kombinację instrumentów - klarnet, róg, trio smyczkowe i fortepian pochodzi z 1935 roku. Symfoniczny rozmach tego rozbudowanego, czteroczęściowego dzieła nasuwa rzeczywiście skojarzenia w twórczością Brahmsa. Indywidualną cechą tego twórcy jest natomiast silny kontrast w ekspresji pomiędzy częściami. Powaga sąsiaduje tu z wyrazem "giocoso", tj. żartobliwym. Część pierwsza Sekstetu – allegro appasionato - utrzymana jest w nastroju złowieszczo-heroiczno-burzliwym, operuje neurotycznym napięciem, charakterystycznym dla późnego romantyzmu.   Natchnione frazy Intermezza zaburza zaskakująco agresywny marsz. Trzecia część to szereg luźno powiązanych wariacji.  Solo rogu zapowiada przejście do skocznego finału.  Wątki quasi-gershwinowskie w duchu jazzu z lat trzydziestych krzyżują się tu w komiczny sposób z tradycyjnym walcem wiedeńskim i groteskowym walcem w stylu Mahlera.