NOSPR kameralnie - NOSPR

Andrzej Panufnik w wielu swoich emigracyjnych utworach podkreślał więź z krajem swojej młodości. W II Kwartecie smyczkowym pt. Messages rozwinął wspomnienie z dzieciństwa, kiedy to jako siedmioletni chłopiec podczas wakacji spędzanych na wsi lubił przykładać ucho do telegraficznych słupów i wsłuchiwać się w odgłosy drgających na wietrze drutów. Dziecięca wyobraźnia przetwarzała te zasłyszane odgłosy w muzyczne dźwięki, a te z kolei w tajemne sygnały. Po latach, już na emigracji, kompozytor zdał sobie sprawę, że była to jego najwcześniejsza aktywność twórcza w dziedzinie muzyki.
Erwin Schulhoff (1894–1942), kompozytor i pianista urodzony w Pradze, pochodzenia niemiecko-żydowskiego, mieszkając w Dreźnie i Berlinie zbliżył się do kręgu futurystów i dadaistów. Akceptował atonalność, rytmikę uwolnioną od rygoru kreski taktowej oraz gwałtowną dynamikę. Przyswoił także niektóre cechy czeskiej muzyki ludowej. Pięć utworów na kwartet smyczkowy (1924) wykazuje powiązania zarówno z tańcami barokowymi, jak jazzem i techniką Drugiej Szkoły Wiedeńskiej. 
Urodzony w 1919 r. w rodzinie żydowskiej Mieczysław Weinberg kształcił się w warszawskim Konserwatorium. We wrześniu 1939 r. wraz tłumem uciekających Żydów dostał się do ZSRR. W Mińsku studiował kompozycję u Wasilija Zołotariowa, a kiedy Niemcy rozpoczęli szturm na ZSRR, przedostał się do Taszkientu i w końcu do Moskwy, gdzie pozwolono mu zamieszkać dzięki wstawiennictwu Szostakowicza. Obu kompozytorów łączyła później przyjaźń, obydwaj też w czasach doktryny Żdanowa ucierpieli z powodu napiętnowania za rzekomy formalizm. Podobnie jak twórca Lady Makbet Weinberg był entuzjastą gatunku symfonii i kwartetu smyczkowego. Drugi spośród 17 kwartetów skomponował podczas studiów w Mińsku, a pod koniec życia poddał daleko idącej korekcie. Dominuje w nim neoklasycystyczna żartobliwość i pikanteria. [Aleksandra Konieczna]