NOSPR kameralnie - NOSPR

Märchenerzählungen to ostatni twórczy zryw Roberta Schumanna, geniusza ogarniętego pogłębiającą się depresją, cierpiącego na bezsenność i zaburzenia mowy. Zbawiennym, choć krótkotrwałym impulsem do podjęcia działań artystycznych okazała się w 1853 r. wizyta młodego, 20-letniego Brahmsa w domu Schumannów, już wówczas świetnego pianisty i wybitnie utalentowanego kompozytora. W swoich Bajkach Schumann nawiązał do własnych doświadczeń pianistycznych, jak zwykle też dyskretnie powiązał motywicznie poszczególne części. Muzyka Bajek ujmuje subtelną harmonią i niebanalną inwencją melodyczną, rozwiniętą w śpiewnych dialogach klarnetu i altówki, instrumentów w pełni docenionych właśnie w epoce romantyzmu. Wiodąca rola przypada mimo to zawiłym figuracjom fortepianu, wnoszącym do dzieła stan lekkiego, ale wyczuwalnego podniecenia. Układ części nawiązuje do tradycji cyklu sonatowego z formą sonatową w części I, złowieszczym scherzem w części II, nokturnowym dialogiem na tle onirycznej figuracji w części III oraz majestatyczno-triumfalnym finałem, szczęśliwym zakończeniem opowieści.

Märchenerzählungen zainicjowało serię utworów na identyczną obsadę, m.in. utwory Carla Reineckego, Heinricha von Herzogenberga, a zwłaszcza Maxa Brucha. Ostatni z wymienionych napisał cykl 8 utworów op. 83 w 1908 r. z myślą o swoim synu Felixie, utalentowanym klarneciście, nic dziwnego zatem, że w tym utworze partia klarnetu wiedzie prym, i to często w niskim, nieco mrocznym rejestrze. Bruch należał do obozu sprzeciwiającego się innowacjom Liszta i Wagnera. Komponował muzykę utrzymaną w klasycznych ryzach, głęboko natchnioną, z pięknie wyprofilowaną melodią, dramatyczną w wyrazie i  nie stroniącą od ludowych inspiracji. Spośród 8 części szczególną popularnością cieszy się Rumuńska melodia (nr 5) oraz Nokturn (nr 6). [Aleksandra Konieczna]