NOSPR / José Maria Florencio - NOSPR

John Adams (ur. 1947) należy do drugiego pokolenia amerykańskich minimalistów. Mniej rygorystyczny niż klasycy tego nurtu, chętnie komponuje formy o dużej różnorodności i „barwnej” orkiestracji, nie stroniąc od postmodernistycznej poetyki humorystycznego cytatu. O swym Absolute Jest (Absolutny żart, 2013) napisał: „Jest to gigantyczne, 25-minutowe scherzo, w którym zapożyczam fragmenty z Beethovena i opracowuję je za pomocą osobliwych technik przetworzeniowych. Myśli Beethovena, głównie z kwartetów op. 131 i 135 oraz z Wielkiej Fugi, są krótkie i zwięzłe, więc idealnie poddają się fantazji i inwencji. Utwór rozpoczyna rozkołysana figura w metrum 6/8, przypominająca VII Symfonię. Przeplatają się z nią sławne ‘tatuaże’, m.in. scherzo z IX Symfonii”. „Scherzo, dla Beethovena, jest natchnionym przykładem wyczucia ruchu i szczęścia. Chciałbym, by także moje dzieło się takim szczęściem wypełniło”.

Brazylijczyk Marlos Nobre (ur. 1939) w swojej muzyce dąży do równowagi, jaka cechowała style XVIII i XIX stulecia; jeśli chodzi o wiek XX, wymienia trzech kompozytorów, którzy wpłynęli nań najsilniej: Claude Debussy, Béla Bartók i Witold Lutosławski. Pierwszoplanową rolę przyznaje harmonice oraz rytmowi, a zwłaszcza sztuce intrygującej repetycji. Psychologicznie – chce dać wyraz treściom nieświadomym. Tytuł Kabbalah (2004) sugeruje tematykę żydowskiej tradycji mistycznej, ale w żaden sposób nie wpisuje się w powszechne wyobrażenie muzyki „uduchowionej”. Być może chciał Nobre wyrazić organiczną witalność kabalistycznego drzewa kosmicznego, które nie rozwija się w bladej ciszy, lecz w oszałamiających rytmach.

Astor Piazzolla (1921–1992) zgłębiał tajniki paryskiego neoklasycyzmu w klasie Nadii Boulanger, która dała mu raz wskazówkę nieoczekiwaną – by lepiej pozostał przy tradycji rodzimej. Tak oto narodził się kompozytor nuevo tango. Tangazo. Wariacje na temat Buenos Aires (1969) to jedno z jego nielicznych dzieł symfonicznych. Jest tu, jak to u Piazzolli, „komplet uczuć melodramatycznych”: melancholia, fatalizm, miłość.

West Side Story (1957), musical Leonarda Bernsteina (1918–1990) na motywach Romea i Julii Szekspira, zawiera jeden z największych latynoskich „przebojów” symfonicznych – Mambo.

Marcin Trzęsiok