NOSPR - NOSPR

Gustav Mahler, jak chyba żaden inny kompozytor schyłku romantyzmu, oddał w swych utworach pełnię sprzeczności targających umysłami tamtej epoki. Znikają u niego granice między muzyką, religią, filozofią; między sferą publiczną i prywatną. Dotknięty był tymi dylematami do żywego – on, żydowski muzyk z prowincji, który przyjął chrzest, bo inaczej w cesarsko-królewskiej Austrii nie mógłby otrzymać posady dyrektora Opery Wiedeńskiej. Do bólu wymagający, genialny dyrygent, tytan pracy. Komponował tylko latem, podczas wakacji. Pełen rysów tragicznych, wielbiciel Wagnera i jego katastroficznego Pierścienia Nibelunga, fascynujący się pismami Nietzschego, u Zygmunta Freuda szukający ratunku w życiu osobistym – Mahler dwa razy zdobył się na dzieła symfoniczno- oratoryjne o ogromnym ładunku afirmacji wyrastającej z wiary w życie wieczne: w Drugiej (1888–1894) i Ósmej (1910). II Symfonia Zmartwychwstanie w ogólnym zarysie przypomina Dziewiątą Beethovena: ta sama monumentalność, ta sama idea wprowadzenia rejestru oratoryjnego w finale, ten sam szlak wiodący przez ciernie do gwiazd. Zaczynem tej Symfonii stał się poemat symfoniczny Totenfeier, inspirowany Dziadami Mickiewicza (imię bohatera, Gustawa, też odegrało tu jakąś rolę), umieszczony tu przez Mahlera (w nieco innej wersji) na pozycji czołowej. W kolejnych czterech częściach tragizm ustępuje nostalgii, ironii, wątpliwościom. Wreszcie otwiera się sfera transcendencji, kiedy towarzyszymy umierającej duszy i oglądamy przebłysk pierwotnego światła (Urlicht – cz. IV, do tekstu zaczerpniętego z romantycznego zbioru poezji ludowej Des Knaben Wunderhorn). Finał prowadzi nas meandryczną drogą do ekstatycznego hymnu Klopstocka: Du wirst auferstehen! – Zmartwychwstaniesz! [Marcin Trzęsiok]

Udział Chóru Polskiego Radia w koncercie w ramach projektu "Chór Polskiego Radia - dedykacje muzyczne" dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.