Camerata Silesia / Marcin Zdunik - NOSPR

Kwietniowy koncert Cameraty z udziałem wybitnego wiolonczelisty Marcina Zdunika wprowadzi w nastrój zbliżającego się Wielkiego Tygodnia.

Mandatum novum autorstwa polskiego kompozytora barokowego i jednocześnie paulina z Jasnej Góry, Władysława Leszczyńskiego (1616–1680), rozważa obrzęd obmycia nóg apostołom przez samego Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy. Kompozycja była wykonywana podczas liturgii Wielkiego Czwartku, stąd zamiast organów, których Kościół katolicki zabrania używać aż do Wielkiej Soboty, chórowi towarzyszy partia wiolonczeli.

Wyjątkowo melancholijna i pełna bolesnej ekspresji sarabanda z V Suity c-moll na wiolonczelę solo BWV 1011 Johanna Sebastiana Bacha (1685–1750) często bywa wykonywana jako utwór żałobny. Nostalgiczna suita, w posępnej tonacji c-moll, rozpoczyna się skupionym w wyrazie preludium o charakterze uwertury francuskiej, po której następują tańce: allemande, courante, wspomniana sarabanda, dwa gawoty oraz typowo francuski w wyrazie szybki gigue.

Utwór Serenity (O Magnum Mysterium), którego twórcą jest norweski pianista i kompozytor Ola Gjeilo (ur. 1978), pochodzi z oficjum bożonarodzeniowego. W nastrój pełen zadumy wprowadzają proste akordy chóru i solowa, liryczna partia wiolonczeli. W perspektywie tajemnicy Wielkiego Tygodnia Jezus Chrystus, zmartwychwstając, rodzi się ponownie…

Kompozycja Svyati angielskiego twórcy Johna Tavenera (1944–2013) jest związana z obrzędem ostatniego pożegnania zmarłego w Kościele prawosławnym. Chór przedstawia opłakujących wiernych, a wiolonczela symbolizuje samego kapłana bądź też ikonę Chrystusa. Jak w greckiej tragedii, obie partie prowadzą przejmujący dialog o życiu i śmierci.

Utwór Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu Pawła Łukaszewskiego (ur. 1968), skomponowany specjalnie na zamówienie Cameraty, wpisuje się w bogatą tradycję muzyczną przedstawiania słów cierpiącego Jezusa, zaczerpniętych ze wszystkich Ewangelii. Oszczędność środków wyrazu w partii chóru (np. powtarzane motywy, szepty) kontrastuje z wirtuozowskimi przebiegami melodyczno-rytmicznymi wiolonczeli.

Wojciech Stępień

Utwór Pawła Łukaszewskiego został Dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca