Kwartet Śląski / Festiwal Katowice Kultura Natura - NOSPR

Gija Kanczeli (ur. 1935), Gruzin, zderza w swej muzyce skrajności: dramatyczność i kontemplację, rozmach i ascezę, wzniosłość i zwykłość. Na skrajnych kontrastach zbudowane są jego symfonie (siedem), pisane jeszcze w epoce ZSRR. Po rozpadzie państwa sowieckiego Kanczeli symfonikę porzucił, skupiając się na formach bez ogródek wyrażających inspiracje religijne. Jest w jego muzyce wszechobecna nuta smutku i lamentu, ale służy wprowadzeniu innego wymiaru. Monumentalny cykl Life without Christmas składa się w czterech modlitw: porannej, południowej, wieczornej i nocnej. Night Prayers (1992) napisane zostały pierwotnie na orkiestrę kameralną, później opracowane (i rozbudowane) na kwartet smyczkowy i taśmę. Kanczeli komentuje: Próbowałem czerpać ze złoża nadziei – nadziei, którą niekoniecznie da się odnaleźć w tym życiu, lecz dopiero potem. Może usłyszycie to pod koniec w śpiewie chłopięcego sopranu [z taśmy]. Mikołaj Medtner (1880–1951), tylko o kilka lat młodszy od Skriabina i Rachmaninowa, miał wysokich lotów talent pianistyczny i kompozytorski, a do tego obdarzony był szczególną charyzmą, przekonany o etycznej sile muzyki. Jak Rachmaninow (choć kilka lat później), wyjechał z Rosji Sowieckiej na Zachód, gdzie mógł rozwinąć wielką karierę pianistyczną. Wolał jednak komponować. Osiadł w Londynie, gdzie znosił wielką biedę. Dopiero pod koniec życia znalazł wielkodusznego mecenasa z Indii, ale to było za późno. Dziś jego postać wychodzi z cienia. Muzyka fortepianowa (koncerty, sonaty, cykle), kiedyś ożywiana m.in. przez Rachmaninowa i Horowitza, jest znów grywana i nagrywana. Kwintet fortepianowy C-dur, opublikowany po śmierci, traktował Medtner jako swój muzyczny testament. Cyzelował go od 1904 do 1949 roku. [Marcin Trzęsiok]

Więcej informacji o koncercie i wykonawcach znajdą Państwo na stronie internetowej Festiwalu Katowice Kultura Natura.