Recitale mistrzowskie / Wiedeńczycy w NOSPR - NOSPR

Henryk Mikołaj Górecki darzył Karola Szymanowskiego czcią bezwarunkową. Szedł jego śladami, gdy odkrywał muzyczne Podhale, odnajdując – w latach 50. ubiegłego stulecia – ludzi, którzy jeszcze Szymanowskiego pamiętali. Każde takie spotkanie zachowywał w najserdeczniejszej pamięci. Do „góralskich” dzieł Szymanowskiego należy II Kwartet smyczkowy (1927), w którym znalazły się cytaty z baletu Harnasie i różnorakie aluzje folklorystyczne. Muzyka to zarazem szorstka i refleksyjna, zawierająca tematy o niecodziennej piękności. Już się zmierzcha (1988) Góreckiego dziś figuruje w katalogach jako I Kwartet smyczkowy, choć kompozytor wpisał w nutach „muzyka na kwartet smyczkowy”. Jest ten utwór jakąś esencją Podhala (obrazkiem z Chochołowa przed zapadnięciem nocy – mówił Górecki), zbudowaną na silnych kontrastach. Cytat (tytułowy) pochodzi z renesansowej pieśni Wacława z Szamotuł. Jest tu jakaś ilustracyjność sugerowana przez umieszczony w partyturze wierszyk Góreckiego – rubasznie i czule opowiadający o zapadaniu nocy i uciszaniu się zgiełku. Pierwszy z trzech kwartetów op. 13 Felixa Mendelssohna powstał jako ostatni w tym zbiorze (w roku 1838), ale sam Mendelssohn cenił go najwyżej (za jego „namiętność”) i dał mu pozycję czołową. Ma klasyczną budowę (z archaicznym wówczas menuetem jako częścią drugą), odznacza się rozmachem i fantazją (niezwykłe barwy Andante), w finale chwyta jakieś echo sławnego koncertu skrzypcowego. Steude Quartett tworzą muzycy Filharmonii Wiedeńskiej, słynącej z unikalnej barwy sekcji smyczkowej. [Marcin Trzęsiok]