recitale mistrzowskie / Frans Helmerson / Thomas Hoppe - NOSPR

Wiolonczela urzeka ciemnym brzmieniem basowym, które tak potrafi rozśpiewać się w rejestrze falsetowym, że najtwardsze serca topnieją. Ten liryczny nerw instrumentu dźwięczy w Elegii op. 24 (1880), jednej z najbardziej wzniosłych kompozycji Gabriela Fauré (1845-1924). Spośród pięciu sonat wiolonczelowych Ludwika van Beethovena (1770-1827) jedynie Sonata A-dur op. 69, napisana w roku ukończenia V i VI Symfonii (1808), otrzymała osobny numer opusowy. Ma charakter pogodny i liryczny, rozszerzany tu i ówdzie o ton lamentacyjny i poważny, zrównoważony przez motoryczne, pięcioczęściowe scherzo. Sonata e-moll op. 38 (1862-1865) – pierwsza z dwóch przeznaczonych przez Johannesa Brahmsa (1833-1897) na wiolonczelę i fortepian – rozpoczyna się elegijnie. Gorzkie scherzo, o tanecznym charakterze, stanowi intermezzo przed żywszym finałem z aluzjami do ostatniego arcydzieła Jana Sebastiana Bacha – Kunst der Fuge. Anton Webern (1883-1945) zaczerpnął z Brahmsa tyle, ile Brahms z Beethovena, choć wpływ ów nie jest równie jawny, bo dotyczy zasady metamorfozy, czyli organicznego przekształcania komórki motywicznej, zgodnie z ideą „prarośliny” Goethego. Młodzieńcze Dwa utwory (1899) czerpią soki z liryzmu romantycznego i z doświadczenia własnej gry na wiolonczeli. Trzy utwory op. 11 (1914), napisane w atonalnym stylu aforystycznym, układają się w typową dla Weberna sekwencję narracyjną: idylla, katastrofa, transcendencja. Wiąże się ona ze wspomnieniem śmierci matki kompozytora i z silnym poczuciem jej duchowej obecności, która inspirowała większość dzieł tego twórcy. [Marcin Trzęsiok]