Recitale mistrzowskie / Belfiato Quintet / Festiwal im. Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego - NOSPR

Antonín Rejcha (1770-1836),urodzony  w Pradze, po okresie wędrówek (m.in. kilku latach spędzonych w Wiedniu, a przedtem w Bonn, gdzie zaprzyjaźnił się z Beethovenem), osiadł w Paryżu. Był profesorem Konserwatorium, cenionym zarówno jako kompozytor jak i teoretyk. Uczył m.in. H. Berlioza, Ch. Gounoda, F. Liszta, C. Francka. Nie był zainteresowany publikacją swych dzieł, więc większość z nich popadło w zapomnienie. Za życia ceniono i grano w całej Europie zwłaszcza jego swe kwintety dęte, których napisał 25 (Paryż tradycyjnie był rozmiłowany w instrumentach dętych drewnianych). Sam znakomity flecista, Reicha potrafił w tych kwintetach połączyć rzetelność niemieckiego kontrapunktu z czeską melodyjnością i francuską lekkością.       

Pavel Haas (1899-1944), urodzony w żydowskiej rodzinie w Brnie, kontynuował tradycję Leoša Janačka, którego był najwybitniejszym uczniem. Uwięziony w obozie Terezinie, był w stanie tam komponować a nawet słyszeć wykonania swych utworów, wzbogaconych wówczas po raz pierwszy o elementy żydowskie. Zginął w Auschwitz. Jego Kwintet dęty op. 10 (1929), o mozaikowej i wielowarstwowej budowie (wrażenie ciągu formuł magicznych, nie zawsze poważnych) świadczy też o fascynacji muzyką Igora Strawińskiego (jego Oktetemna instrumenty dęte, 1923).

Bezpretensjonalny i porywający Kwartet smyczkowy F-dur „Amerykański” op. 96 (1893) powstał w okresie, kiedy Antonìn Dwořak (1841-1904) był dyrektorem nowojorskiego National Conservatory of Music. Użycie elementów lokalnych (negro spirituals i bluesa), paradoksalnie, zapoczątkowało „narodowy” styl w muzyce… amerykańskiej.   [Marcin Trzęsiok]