Lal / Klasyczna muzyka hindustańska / Gdyby Chopin grał ragi... - NOSPR

Klasyczna muzyka hindustańska na fortepian solo

Można zaryzykować twierdzenie, że indyjskim odpowiednikiem racjonalnego zachodniego systemu harmonicznego jest idea mistycznej kontemplacji głębi dźwięku i jego nieskończonej mikrotonowej struktury. W linearnej praktyce wokalnej oraz instrumentalnej realizuje się ona przez wysublimowane ornamentowanie powtarzanych tonów i motywów w skali tak niewielkiej, jak 1/22 część oktawy. Świetnie nadają się do tego europejskie skrzypce, które przez ostatnie 150 lat zrobiły niemałą karierę w świecie hindustańskiej muzyki klasycznej. Ale już nie fortepian, którego niespotykane możliwości rejestrowe, dynamicznie i kolorystyczne okupione są pułapką równomiernej temperacji. Dźwięk a¹ ma w instrumencie Chopina zawsze jedną, ściśle określoną wysokość (zwykle 440 Hz), której w trakcie koncertu najwięksi wirtuozi nie są władni nagiąć choćby o kilkanaście centów, by zajrzeć do wnętrza tonu.

A jednak na fortepianie da się grać hindustańskie ragi, o czym przekonuje na kolejnych płytach Utsav Lal, kompozytor i improwizator związany z prężną indyjską diasporą Nowego Jorku. Bogatą wewnętrzną harmonię pojedynczych tonów unaocznia on słuchaczom poprzez niuansowe cieniowania dynamiczne i artykulacyjne, jakimi nie pogardziliby koneserzy lirycznego wymiaru sztuki Chopina. Czy w dźwiękach fortepianu odbija się wciąż echem bezdenna pamięć kulturowa sięgająca rozległych równin prehistorycznej Anatolii, gdzie ponoć rozpoczęła się historia Indoeuropejczyków?

Michał Mendyk

Ten koncert może być częścią oferty „Mój Karnet”. Sprawdź szczegóły i skomponuj „Mój Karnet” dowolnie, wybierając spośród koncertów różnych serii w sali kameralnej i koncertowej – więcej informacji.

Wszystko, co musisz wiedzieć przed wizytą w NOSPR – wskazówki dla uczestników wydarzeń.

Prosimy o zapoznanie się z informacjami dotyczącymi parkingów w Strefie Kultury – ważne informacje o parkingach