Po mistrzowsku / Alice Sara Ott / Echoes Of Life - NOSPR

Echoes Of Life to podróż przez dźwięk i obraz. Przyglądam się w niej myślom i tworzącym osobiste doświadczenia chwilom, które nieustannie wpływają na moje życie. Pokazuję też, jak widzę swoją rolę jako wykonawczyni muzyki klasycznej w dzisiejszych czasach oraz drogę, w ramach której chcę poszerzać swoje artystyczne horyzonty.

Od zawsze fascynują mnie wymiary i możliwości, w których i dzięki którym możemy wyrażać się przez sztukę, nie ograniczając się tylko do jednej formy. W tym projekcie urzeczywistniam od dawna towarzyszące mi marzenie o połączeniu światów muzyki i architektury. Współpraca z architektem Hakanem Demirelem nadaje Echoes Of Life fizyczny wymiar narracji wizualnej. Mimo autentycznego podziwu, z jakim u każdego z nas spotykały się pokrewne inicjatywy twórcze, podczas naszej pierwszej sesji nie mieliśmy pojęcia, w jaki sposób połączenie obu form sztuki, które uprawiamy, może się zmaterializować. Wspólna wizja i marzenia zaczęły nabierać kształtu poprzez liczne, wielogodzinne rozmowy oraz intensywną wymianę myśli i koncepcji.

Muzyce towarzyszy w tym programie cyfrowa instalacja wideo, zaprojektowana przez Hakana jako architektoniczne odbicie historii opowiadanej dźwiękiem. Żyje ona i oddycha wraz z ewoluującym organizmem dźwięku, zabierając nas w wirtualną podróż po mikrokosmosie Echoes Of Life.

Najwyższym priorytetem wykształcenia muzycznego, które otrzymałam, było poznawanie potężnego dziedzictwa muzyki klasycznej i podtrzymywanie tradycyjnych praktyk wykonawczych. O ile z różnych względów jestem wdzięczna za surową dyscyplinę, którą wykształcili we mnie moi nauczyciele, i nie umniejszając temu, że przez wiele lat ceniłam te same wartości, dostrzegam, że towarzyszyła temu ograniczona przestrzeń zachęcająca do odkrywania muzyki klasycznej w kontekście naszych czasów.

Muzyka jest dla mnie jedną z najbardziej intymnych, szczerych i dysponujących największą siłą form wyrazu, jakimi mogą dzielić się istoty ludzkie. Zatem, o ile nigdy nie zabraknie u mnie uznania i pasji do dziedzictwa oraz bogactwa muzyki klasycznej, jestem też świadkiem tego, jak oczekiwanie pewnego rodzaju wykształcenia i decorum tworzy sztuczne wykluczenie, dzieląc nas ze względu na wiek i klasy.

Jaka więc jest dzisiaj moja rola i odpowiedzialność jako muzyka klasycznego? Znacząca część mojego repertuaru pochodzi sprzed dziesięcioleci, a nawet stuleci. Mimo że nie zmieniam oryginalnej partytury, interpretuję ją i mam niepowtarzalną możliwość kontekstualizacji tych utworów w obecnym miejscu i czasie.

Kiedy zastanawiam się nad twórczością kompozytorów, których tak cenimy, okazuje się, że to właśnie oni od zawsze rzucali wyzwanie, redefiniowali i przesuwali granice samej muzyki, jak również wszystkiego, co ją otacza. Dlaczego i my nie mielibyśmy robić tego samego? Dlaczego nie mielibyśmy, zamiast nalegać na reprodukowanie minionych tradycji i ograniczeń, nieść muzyki tych twórców naprzód wraz z ich pionierskim duchem?

Możemy czynić przeszłość przedmiotem naszej refleksji, możemy nawet nieść ją ze sobą; nie możemy jej jednak odtworzyć, jako że nasza zdolność widzenia, myślenia i doświadczania jest nierozerwalnie powiązana z teraźniejszością. Tempo, w jakim komunikujemy się i konsumujemy, sprawia, że żyjemy dziś w czasach, w których panujące w naszym społeczeństwie wartości i sposoby, za pomocą których odbieramy rzeczywistość oraz nasze wobec niej wymagania, zmieniają się nieustannie. W konsekwencji, wystawieni jesteśmy na ciągłe niebezpieczeństwo fragmentacji i izolacji. Muzyka wzmacnia naszą solidarność oraz prowadzi nas ku świadomości społecznej i włączaniu w nią wszystkich bez wyjątku, gdyż sama jest bytem mogącym istnieć tylko we wspólnocie. Nie możemy stawiać sobie ograniczeń w tym, w jaki sposób decydujemy się z nią identyfikować i łączyć.

O ile do XIX wieku preludium stanowiło prolog bądź wprowadzenie poprzedzające główne dzieło, Fryderyk Chopin w swoich Preludiach op. 28 przedstawił zbiór 24 utworów o indywidualnym charakterze. Różnią się one między sobą w stopniu znaczącym, a jednak wspólnie tworzą dzieło spójne w swojej złożoności. W moim odczuciu stanowią przez to odzwierciedlenie życia, które jawi się jako seria preludiów: zbiór chwil, wszystkich w jakiś sposób połączonych. Jeden krok prowadzi do kolejnego – czasem idziemy szybciej, czasem wolniej, innym razem chodzimy w kółko, a bywają i chwile, gdy znajdujemy się w ślepym zaułku i musimy zawrócić. Koniec jednego rozdziału jest zawsze początkiem kolejnego. Bywa, że napotykamy nieprzewidziane trudności, upadamy i możemy znaleźć się na nowej, nieznanej ścieżce.

Album Echoes Of Life zawiera siedem współczesnych kompozycji, które, w połączeniu z Preludiami Chopina, ucieleśniają moje osobiste doświadczenia i myśli – życiowe drogowskazy. Kiedy po raz pierwszy eksperymentowałam z tym konceptem, nie mogłam przewidzieć, co będzie on dla mnie znaczył w wymiarze emocjonalnym i co odsłoni przede mną w aspekcie muzycznym. Pamiętam moment, gdy usłyszałam całą kompilację po raz pierwszy i zdałam sobie sprawę, że dzieła współczesne potwierdzają to, jak nowoczesne, prowokacyjne i ponadczasowe są Preludia Chopina.

Czas oraz nieustanne wyzwania, z jakimi mierzymy się w kontekście naszego społeczeństwa i szerzej pojmowanego środowiska, zmieniają to, kim i jacy jesteśmy. Nasz sposób myślenia, a nawet wspomnienia, również podlegają modyfikacji. Te zmiany w postrzeganiu towarzyszą nam na drodze od przeszłości do teraźniejszości oraz od teraźniejszości ku przyszłości; nowe kształty i znaczenia nie przestają w nas rezonować – jak gdyby były echami naszego życia.

Chciałabym wyrazić wdzięczność wobec mojego drogiego przyjaciela, kompozytora i pianisty – Francesco Tristano – za jego utwór In The Beginning Was napisany na potrzeby tego projektu, a także wobec artysty Ahmeta Doğu İpeka za jego pracę Stars (Night) oraz projektantki Soni Trinkl za stworzenie mojej kreacji scenicznej.

[Alice Sara Ott]

Czas trwania koncertu: ok. 65 min