Orkiestra Muzyki Nowej / Ptasie niebo nad jeziorem - NOSPR

Olivier Messiaen został zapamiętany jako twórca, który zbudował system nowych skal dźwiękowych i dokonał transkrypcji ptasich śpiewów na instrumenty muzyczne. Ptaki nazywał swoimi najlepszymi nauczycielami, mistrzami i przyjaciółmi. Do utworów reprezentujących „ptasi” nurt należy m.in. trwający trzy godziny cykl Katalog ptaków.Ptaki egzotyczne (1956) to cykl napisany na fortepian solo i orkiestrę kameralną. Jest muzyczną prezentacją śpiewu 48 ptaków egzotycznych z obu Ameryk, Azji, Malezji i Wysp Kanaryjskich.

Uczennicą O. Messiaena była m.in. Grażyna Pstrokońska-Nawratil. W jej muzyce również wyczuwalna jest inspiracja, płynąca z natury i otaczającego świata. Ocean, morze, las i ptaki wielokrotnie powracają w tytułach i komentarzach do utworów Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Utwór …como el sol e la mar… (...jak słońce i morze...) na flet, flet altowy i orkiestrę kameralną z cyklu „myśląc o Vivaldim” (Lato) cechuje wyjątkowe podejście do barwy muzycznej, co jest rozpoznawalną cechą tej kompozytorki.

Kompozycja Le lac (Jezioro) Tristana Muraila - także ucznia O. Messiaena - powstała z inspiracji pięknem jeziora, jego barwą, zmieniającą się ze względu na porę dnia i roku. W utworze usłyszeć można dźwiękowe elementy, przywołujące skojarzenia ze zjawiskami naturalnymi: odgłosem deszczu uderzającym o taflę jeziora, stylizację śpiewu ptaków, uderzeń grzmotu czy rechotu żab. Nie jest to jednak muzyka programowa, ani dosłowne odwzorowanie dźwięków natury. Dźwięki te przekształcają się w wyobraźni kompozytora w muzyczne harmonie i faktury. Jest to zatem próba ukazania uniwersalnego modelu natury, ruchu i bezruchu, stałości i nietrwałości, poprzez złożone procesy muzyczne.

[Magdalena Stochniol]