Orkiestra Muzyki Nowej / Nadchodzi zima - NOSPR

Schnee [Śnieg] duńskiego kompozytora Hansa Abrahamsena (1952)  to kompozycja składająca się z dziesięciu kanonów, przeznaczonych na dziewięć instrumentów. Zespół wykonawczy dzieli się na dwie symetryczne grupy, rozmieszczone wokół ustawionej w środku perkusji: grupa po lewej obejmuje skrzypce, altówkę, wiolonczelę i fortepian pierwszy; grupa druga, po prawej stronie składa się z fletu, oboju, klarnetu i drugiego fortepianu. Układ ten nawiązuje do zjawiska obserwowanego przez Abrahamsena w fotografii stereograficznej, w której dwa, prawie identyczne obrazy, fotografowane z niezbyt odległych pozycji umieszczone są obok siebie. Patrząc z dystansu, obserwator nie koncentruje spojrzenia na żadnym z nich, lecz widzi jakby trzeci – trójwymiarowy – będący sumą tamtych dwóch. Rozmieszczając zespół przestrzennie i nakładając na siebie polifoniczne struktury, Abrahamsen próbuje otrzymać podobny efekt w utworze – jak gdyby dwa dźwiękowe „wizerunki” słyszane z oddali, tworzą trzeci – „trójwymiarowy”.

Układ całości dzieli się na pięć zestawów po dwa kanony, a każdy z nich odpowiednio trwa krócej: Kanon 1a i 1b – 2x 9 minut, następnie 2x7 minut, 2x5 minut, 2x3 minuty i w końcu 2 razy po jednej minucie. Również pod względem konstrukcji kolejne pary kanonów oparte są na podobnej zasadzie: każdy kanon ma swój „duplikat”, w którym słyszany jest w odmiennej wersji.

Wszystko to może wydać się zimną kalkulacją, jednak w utworze panuje nastrój poetycki zrodzony z idei śniegu i „śnieżnobiałej” polifonii.

Magdalena Stochniol