Orkiestra Muzyki Nowej - NOSPR

Helmut Lachenmann jest jedną z najważniejszych postaci współczesnego modernizmu. Na rozpoznawalny idiom kompozytorski składają się szmerowa dźwiękowość jego utworów i  szeptana ekspresja, łączone z dźwiękami ostrymi, chropawymi, bardziej przypominającymi odgłosy psującej się maszyny niż tradycyjnych instrumentów. Z katalogu tych dźwięków Lachenmann tworzy wyrafinowane mikstury brzmieniowe, które intrygują i zachęcają do zaangażowania w muzykę oraz otwarcia uszu na to, co nietypowe. Na swój użytek stworzył definicję „instrumentalnej muzyki konkretnej” – techniki, którą stosuje od wielu lat, a która w sposób abstrakcyjny i konkretny zarazem, dotyka tego, co dźwiękowe w tradycyjnym instrumencie. Mouvement-vor der Erstarrung jest kwintesencją tej techniki. W auto komentarzu czytamy, iż utwór „jest muzyką martwych ruchów, jakby ostatnich drgnień, której pseudoaktywność (…) sama już zwiastuje owo wewnętrzne odrętwienie, poprzedzające odrętwienie zewnętrzne”.  

Pomysł napisania utworu z kontrabasem w roli głównej wyszedł ze strony znakomitego kontrabasisty Orkiestry Muzyki Nowej, Łukasza Bebłota. Dla Sławomira Wojciechowskiego szczególnie inspirujące stały się sposób „cielesnego”, zewnętrznego zaangażowania tego muzyka podczas wykonywania utworu. Tak przyszedł pomysł napisania utworu uno on off, w którym kontrabas pełni rolę szczególną. Tytuł utworu to gra słów: uno bo wiodąca rola przydzielona jest jednemu, szczególnemu instrumentowi; on off  - dotyczy natury materiału muzycznego, który włącza i wyłącza różne jakości i źródła dźwięków. Nie jest to typowy koncert kontrabasowy. Nie ma tu partii solowej, jednak kontrabas jest obecny niemal zawsze w ciągle zmieniających się fakturach i kontekstach dźwiękowych, czasami jako element dominujący, czasami jako drugoplanowy. Towarzysząca instrumentom elektronika pod względem materiału i faktury przypomina patchwork. Podobnie jak w poprzednich utworach Wojciechowskiego relacje warstwy elektronicznej i instrumentalnej nie są ściśle określone, lecz „przeglądają się” wzajemnie, jakby w krzywym zwierciadle. 

Magdalena Stochniol