NOSPR / Lawrence Foster - NOSPR

Najkrótsza z symfonii Brahmsa, Trzecia (1883), wzbudziła zachwyt doskonałością i głębią natchnienia. Bliscy przyjaciele kompozytora, chcąc przedstawić swój entuzjazm, uciekali do obrazów poetyckich: natury, światła i cienia, pobożności ludowej, perły melancholijnej, heroicznej walki, ukojenia, pogodzenia się z losem. Symfonia, po dwóch wcześniejszych – jednej wzniosłej i drugiej pastoralnej – ma charakter iście stoicki. Zbudowana jest wokół dewizy Frei aber froh („wolny, ale zadowolony” – F/As/F), co jest trawestacją motta życiowego Josepha Joachima Frei aber einsam („wolny, ale samotny” – F/A/E). Z tym łączy się multum motywów biograficznych. Ale ta wielka muzyka i bez tych anegdot daje ulotne szczęście estetycznej kontemplacji.  

George Enescu (1881-1941) oraz Béla Bartók (1881-1945) to w XX wieku najwięksi kompozytorzy swych narodów: rumuńskiego i węgierskiego. Obaj sięgali do rodzimego folkloru (Bartóka interesował także prawie cały obszar Bałkanów i Karpat). Folklor ów brzmiał wyzwalająco: jego żywiołowość była balsamem na rany fin de siècle’owego Weltschmerzu. A przy tym pomagał tworzyć nowe, modernistyczne style muzyczne. Wszystkie cztery rapsodie (Enescu z roku 1901, Bartóka – z 1928) dobitnie o tym świadczą. [Marcin Trzęsiok]