NOSPR kameralnie / Trio AdAstra - NOSPR

Dorobek Lery Auerbach to rzadko spotykane w naszych czasach połączenie wielu dziedzin artystycznych w jednej osobie – pisarstwa (poezja i proza), kompozycji, malarstwa, rzeźby i wykonawstwa muzycznego (pianistyka). Auerbach jest z pochodzenia Rosjanką, urodziła się w Czelabińsku na Uralu. Ukończyła Julliard School of Music w Nowym Jorku i studia podyplomowe w Hanoverze. Spośród jej ponad 100 kompozycji wiele wykonywanych było przez czołowych w skali światowej muzyków oraz cenione orkiestry i teatry muzyczne (do opery pt. Gogol Auerbach napisała zarówno muzykę, jak libretto). W wykonaniu wielu swoich utworów kompozytorka uczestniczy osobiście, jako pianistka.

Trio fortepianowe nr 1, kompozycja pełna młodzieńczego jeszcze zapału, porusza także natchnionym liryzmem, pozostając blisko estetyki Dymitra Szostakowicza. W porywający sposób łączy tradycyjny kontrapunkt i myślenie tonalne z rozszerzoną paletą środków brzmieniowych.

Trio c-moll op.8 to z kolei młodzieńcza kompozycja samego Szostakowicza. Utwór ten powstał, kiedy kompozytor miał 16 lat i za sobą zaledwie 3 lata spędzone w konserwatorium.  Wątłe zdrowie, trudna sytuacja rodzinna (śmierć ojca) i bytowa w porewolucyjnej Rosji, poważna operacja, a po niej przymusowy pobyt w sanatorium na Krymie nie zniechęciły młodego twórcy do podejmowania ambitnych przedsięwzięć kompozytorskich. Po powrocie do Piotrogrodu Szostakowicz grywał ten utwór z kolegami w ramach przyjętych na siebie obowiązków tapera czyli pianisty kina niemego, co niejednokrotnie wzbudzało niechęć tradycyjnie nastawionej widowni. Z drugiej strony język muzyczny tej kompozycji – ostre kontrasty temp i nastrojów - ma w sobie coś z ówczesnej techniki filmowej.

Trio fortepianowe e-moll op. 67 Szostakowicza z wielu względów uznać trzeba za dzieło niezwykłe, godne szczególnego wyeksponowania, a być może nawet za jeden z najznakomitszych utworów w historii całego gatunku. Pierwsze szkice powstały w 1943 r., kiedy trwała jeszcze blokada Leningradu. Utwór ten jest rodzajem lamentu,  wywołanego śmiercią przyjaciela Szostakowicza, muzykologa Iwana Solertyńskiego. Kompozytor złożył nim jednocześnie hołd ofiarom Holokaustu, poruszony informacjami, jakie docierały do Rosji w miarę wyzwalania obozów koncentracyjnych. Po raz pierwszy użył w tym utworze „żydowskie tematy” (a raczej typowe dla żydowskiej muzyki skale i rytmy).