NOSPR kameralnie - NOSPR

W ostatnich latach życia Mozart zaprzyjaźnił się ze  znakomitym klarnecistą, Antonem Stadlerem i z myślą o nim skomponował kilka arcydzieł, m. in. Kwintet klarnetowy A-dur, Koncert klarnetowy A-dur  i Trio  Es-dur KV 498 – w dziejach muzyki kameralnej pierwszy utwór na klarnet, altówkę i fortepian (taką obsadę podjęli później w swoich utworach Schumann, Bruch, Reinecke i in.).  Mozart zadedykował jednak to urocze Trio swojej uczennicy, , z której rodziną często muzykował. W pierwszym wykonaniu, które odbyło się w domu Jacquinów, partię klarnetu wykonał wspomniany Anton Stadler, na altówce grał kompozytor, a na fortepianie kilkunastoletnia wówczas Franziska. Określenie Kegelstatt (Kręgielnia) wiąże się z legendą, jakoby Mozart skomponował ten utwór podczas gry w kręgle.  

Rudolf Escher to holenderski kompozytor, poeta, malarz i eseista. Ukończył konserwatorium w Rotterdamie. Od 1964 r. wykładał w Instytucie Muzykologii w Utrechcie. Zafascynowany utworami Pierre'a Bouleza próbował w latach 60-tych sił w technice serialnej i w muzyki elektronicznej. Większy jednak wpływ na jego twórczość wywarli francuscy impresjoniści - Debussy i Ravel, których technikę poddawał także analizie w swoich publikacjach muzykologicznych. Trio na klarnet, altówkę i fortepian to jedna z ostatnich jego kompozycji, z czasów, kiedy Escher władał już indywidualnym stylem i językiem dźwiękowym. Jego dzieło to muzyka liryczna, ekspresywna, zadumana.

Do grona najwybitniejszych twórców holenderskich należy także Julius Roentgen, syn koncertmistrza lipskiego Gewandhausu. Od 1878 r. działał jako pianista i kompozytor w Amsterdamie (obywatelstwo holenderskie przyznano mu dopiero w 1919 roku). Jako kameralista występował m. in. z Carlem Fleschem i młodym Pablem Casalsem. Wielokrotnie spotykał się z Johannesem Brahmsem, którego utwory fortepianowe miał w repertuarze. Utrzymywał także przyjacielskie relacje z Edvardem Griegiem, o którym po śmierci norweskiego twórcy napisał książkę. Dworek Roentgena zw. Gaudeamus w Bilthoven koło Utrechtu był miejscem spotkań wielu wybitnych kompozytorów i muzyków, a od czasów powojennych służy jako ośrodek promocji muzyki holenderskiej.

Trio Es-dur należy do cennych pozycji w repertuarze kameralnym. Neoromantyczne w stylu i języku dźwiękowym, doskonale podkreśla walory brzmieniowe poszczególnych instrumentów, zwłaszcza altówki, ale także klarnetu  w pełnej jego skali, z charakterystyczną skłonnością do chromatycznych przebiegów i quasi-ludowej melodyki - wpływ Griega nie do przeoczenia. [Aleksandra Konieczna]