NOSPR kameralnie - NOSPR

Serenada d-moll op. 44 powstała w ciągu zaledwie 14 dni z inspiracji Serenadą B-dur Mozarta KV 361. Na początku 1878 roku Dvořák dyrygował w Wiedniu wykonaniem tej słynnej kompozycji. Idąc za przykładem swego wielkiego poprzednika do podwójnego składu instrumentów dętych dodał wiolonczelę i kontrabas, jako instrumenty prowadzące linię basu. Posłużył się poza tym swoistym stylem "retro", nawiązującym do tradycji dworskiej muzyki plenerowej z czasów klasycyzmu. Typowe dla dawnych serenad jest np. rozpoczęcie cyklu marszem i powrót do niego w finałowej części. Andante con moto sprawia nawet wrażenie, jakby podążało za uduchowionym mozartowskim Adagiem. W dziele Dvořáka bez trudu rozpoznaje się też jego indywidualny styl, nawiązujący do rodzimej muzyki ludowej. Czeskie akcenty to furiant w odcinku środkowym części II i polka jako temat II w finale. Menuet w części II może też momentami kojarzyć się z powolnym tańcem w metrum nieparzystym zw. sousedská. Dvořák zadedykował Serenadę Louisowi Ehlertowi, kompozytorowi i krytykowi muzycznemu, który entuzjastycznie ocenił jego Tańce słowiańskie w niemieckiej prasie. Po raz pierwszy Serenada d-moll wykonana została 17 listopada 1878 przez orkiestrę Filharmonii Praskiej pod batutą kompozytora.

Ok. 1923 roku Alexander Tansman cieszył się już zasłużoną międzynarodową renomą. Mieszkał w Paryżu (gdzie poznał Ravela, Honeggera i Milhauda), ale odbywał liczne podróże koncertowe (jako pianista) po Europie, Bliskim i Dalekim Wschodzie oraz USA (do 1939 roku pięć wielkich tournées). La danse de la sorciere (Taniec czarownicy) pochodzi z baletu Le jardin du paradis (Rajski ogród), którego akcja oparta jest na baśni Hansa Christiana Andersena. Jest to przykład wybujałej wyobraźni dźwiękowej kompozytora, mistrzowskiego operowania dynamiką i kontrastami, a także znakomicie opanowanej umiejętności charakteryzowania postaci scenicznych środkami muzycznymi.

Ludwig Thuille (1861-1907) urodził się w Bolzano (pd. Tyrol). Gdy miał 10 lat zaprzyjaźnił sie z Richardem Straussem i pozostał z nim w bliskich relacjach do końca życia.  Studiował w Konserwatorium Monachijskim pod kierunkiem Josefa Rheinbergera. Działał później jako kompozytor, pianista i dyrygent chóralny. W 1893 r. zastąpił swojego byłego nauczyciela na stanowisku profesora kompozycji w monachijskiej uczelni.  Wpływ Straussa na styl Thuille był znaczny, podobnie jak Alexandra Rittera i Rheinbergera. Thuille tworzył dzieła operowe, ale komponował też w wielu innych gatunkach, w tym utwory kameralne.  Sekstet pochodzi z 1888 roku, a zatem z wczesnego okresu jego twórczości. Kluczową rolę w zorganizowaniu premierowego wykonania tej kompozycji odegrał R. Strauss i on też opublikował pierwszą, entuzjastyczną jej recenzję. [Aleksandra Konieczna]