NOSPR / Antoni Wit - NOSPR

Tannhäuser (1845) należy do grupy tzw. romantycznych oper Richarda Wagnera (1813-1883). Ich akcja dzieje się w średniowieczu, a tematem jest konflikt między miłością ziemską a niebiańską. Grzechy Tannhäusera, popełnione w grocie miłości na Górze Wenus, zostają odkupione przez nieskalane uczucie, jakim darzy go Elżbieta. Jej śmierć przynosi łaskę skruszonemu rycerzowi, którego życie także dobiega kresu. Uwertura przeciwstawia dwa światy: surowy chór pielgrzymów i rozkosze pogańskiej bogini.

Poemat symfoniczny Stanisław i Anna Oświecimowie (1907) zainspirowany został obrazem Stanisława Bergmana Stanisław Oświecim przy zwłokach Anny. Kryje się za tym historia-legenda o tragicznej miłości brata i siostry. Wychowani oddzielnie, spotkali się dopiero w młodości. Tłumiąc żar grzesznych uczuć, Stanisław udał się do Rzymu, by wyprosić u papieża zgodę na poślubienie siostry. Niestety, kiedy wrócił do rodzinnego Krosna, zastał ją leżącą na marach i z żalu umarł. Poemat ów, pełen psychologicznej i filozoficznej głębi, uchodzi za szczyt twórczości Mieczysława Karłowicza (1876-1909).

Mikołaj Rimski-Korsakow (1844-1908) większość swych twórczych sił poświęcił operze. Dziś jednak znany jest przede wszystkim z jednego dzieła – suity symfonicznej Szeherezada (1888), czerpiącej z Opowieści tysiąca i jednej nocy. Opowiadając te historie, księżniczka Szeherezada obroniła się przed wyrokiem śmierci, jaki wydał nań srogi sułtan. Rimski-Korsakow stworzył tu jedną z najbarwniejszych partytur w historii muzyki, pełną orientalizmów, typowych dla muzyki rosyjskiej XIX wieku. [Marcin Trzęsiok]