NOSPR / Alexander Liebreich - NOSPR

Spośród pięciu największych oper Wolfganga Amadeusza Mozarta (1756-1791) aż trzy powstały do libretta Lorenza da Ponte: Wesele Figara (1786), Don Giovanni (1787) oraz Così fan tutte (1790). W okresie romantyzmu palma pierwszeństwa należała się bezapelacyjnie Don Giovanniemu (wspomnijmy jego literackie pomniki autorstwa Kierkegaarda i Mörikego, czy też chopinowskie wariacje na temat Là ci darem la mano). Wcielał on ideał i przekleństwo tej epoki: tragiczny heroizm. Musieli jednak romantycy „przykroić” Mozarta na swą własną modłę. Mozart i da Ponte określają bowiem swe dzieło jako dramma giocoso („wesoły dramat”). Historię legendarnego uwodziciela potraktowali jak powiastkę moralizatorską. Tak właśnie nowa klasa mieszczan piętnowała nieobyczajność artystokracji, w przededniu rewolucji już wysadzonej z siodła. Morał był wyłożony bez ogródek w finałowym sekstecie, który w teatrach XIX wieku (i całkiem niedawno jeszcze) bywał dla lepszego efektu pomijany. W ensemble’u tym wszystkie drugoplanowe postaci przestrzegają nas, byśmy nie szli w ślady tytułowego lekkoducha, który dopiero co został za swe występki żywcem wzięty do piekła. Przy czym nie chodzi tylko o niepohamowaną skłonność do flirtu (lista podbitych kobiet – jak dowiadujemy się z arii Leporella – grubo przekracza tysiąc nieszczęśnic), bo sewilski szlachcic nie zawahał się też zabić w pojedynku ojca jednej ze swych miłostek, a potem nie zechciał okazać skruchy, kiedy jego ofiara, w postaci ducha, zagościła u niego na nocnej uczcie. [Marcin Trzęsiok]