NOSPR - NOSPR

Symfonia D-dur Praska KV 504 powstała pod koniec roku 1786. Po niej napisał Mozart jeszcze tylko trzy dzieła tego gatunku. Jego styl jest tu już w pełni dojrzały. Łączy w niepowtarzalny sposób lekkość i powagę, wdzięk i patos, klarowność całej formy i polifoniczne labirynty jej elementów. Słychać tu zapowiedzi sławnych uwertur operowych – do Don Giovanniego (1787, też wykonanego w Pradze) i do Czarodziejskiego fletu (1791). Nietypową cechą jest trzyczęściowość, wprowadzona zapewne ze względu na specyficzne gusta praskich melomanów. Ryszard Strauss, jak przystało na syna znakomitego waltornisty, znał ów arcyromantyczny (i bardzo niemiecki) instrument jak mało kto. Świadczą o tym jego partytury symfoniczne i operowe. Nie omieszkał też napisać koncertów solowych na róg – jeden powstał w młodości (1885), drugi w starości (1942). W tym ostatnim dominuje ton romantyczny, który decyduje też o formie – swobodnej, rapsodycznej. Całość brzmi nostalgicznie, choć witalność kompozytora też dochodzi w końcu do głosu, zwłaszcza w brawurowym finale. Solista, chorwacki wirtuoz Radovan Vlatković, należy do najlepszych waltornistów obecnej doby. Koncerty Straussa nagrał dla EMI. Balet Pietruszka (1911), jak wcześniej Ognisty ptak (1910), czerpie ze skarbnicy baśni rosyjskich. Przedstawia teatr w teatrze – na kukiełkowej scenie rozgrywa się dramat miłosny tytułowego bohatera, który wprawdzie ginie, ale duch jego wymierza sprawiedliwość oprawcy. Balet zachwycił publiczność i całą śmietankę paryskich artystów. Po stu latach nie przestaje porywać. [Marcin Trzęsiok]