Muzyka dawna / L’Arpeggiata - NOSPR

Francesco Cavalli (1602-1676) wykształcenie muzyczne zdobył w kapeli weneckiej bazyliki San Marco pod kierownictwem Claudia Monteverdiego. Jako niezwykle uzdolniony organista i śpiewak szybko stał się jednym z najwybitniejszych kompozytorów operowych XVII wieku.

Swą pierwszą operę wystawił w 1639 roku, dwa lata po założeniu w Wenecji pierwszego w historii publicznego teatru operowego. Opera, stworzona na przełomie XVI i XVII wieku w środowisku uczonych dworzan florenckich, stała się odtąd rozrywką dostępną mieszczaństwu a Wenecja wyrosła na najważniejsze centrum operowe Europy. Na potrzeby mniej wymagającego odbiorcy libreciści weneccy dostarczali tekstów o lżejszym charakterze, wprowadzając ochoczo do tematyki mitologicznej i historycznej komedię omyłek i wplatając w akcję dramatyczną postaci komiczne.

Opery, zwane wówczas w zależności od tematyki dramatami lub bajkami muzycznymi, Cavalli komponował przez całe życie. Ogółem zachowało się ich 32. Program dzisiejszego koncertu przedstawia arie z jego różnych dzieł: La Didone (1641), L’Egisto (1643), L’Ormindo (1644), Il Giasone (1649), La Calisto (1651), La Rosinda (1651), L’Artemisia (1657) i L’Eliogabalo (1668). Podczas gdy w XVII wieku Il Giasone i Egisto były naczęściej wystawianymi operami, L’Eliogabalo nigdy nie doczekało się premiery a Ercole amante (1662) nie spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem dworu francuskiego.

Na przykładzie twórczości operowej Cavallego prześledzić można bardzo ważny moment przemian tego gatunku, polegający na stopniowym odchodzeniu od dominacji recytatywu i płynnego łączenia go z arioso lub arią w kierunku wyraźnego rozdzielenia tych podstawowych komponentów opery. W jego późnych dziełach pojawiają się już pierwsze arie da capo.