Muzyka dawna / Arte dei Suonatori - NOSPR

Johann Adolf Hasse (1699–1783) był jednym z najwybitniejszych kompozytorów operowych późnego baroku. Przez półwiecze począwszy od lat 20. XVIII wieku jego opery były z sukcesem wystawiane we Włoszech, Niemczech, Austrii i Polsce. Na jego karierę i styl decydujący wpływ miały studia pod kierunkiem Alessandra Scarlattiego i wieloletni pobyt w Neapolu w latach 1722-1729.

Serenatę Antonio e Cleopatra, będącą dwuczęściową mini operą przeznaczoną tylko na dwa głosy wokalne i towarzyszenie smyczków, wykonano latem 1725 roku w pałacu neapolitańskiego bankiera i doradcy królewskiego Carla Carmignana. W kontraltowej partii Marka Antoniusza wystąpiła sławna Vittoria Tesi a w sopranowej partii Kleopatry – młodziutki kastrat Carlo Broschi zwany Farinellim. Autor libretta Francesco Ricciardi, przedstawiając ostatnie chwile słynnej w starożytności pary miłosnej, zadbał o stosowne dedykacje adresowane do władającej od niedawna królestwem Neapolu pary cesarskiej Karola VI i Elżbiety Krystyny. 

Dwuczęściowy utwór ma przejrzystą i symetryczną budowę. Po wstępnej uwerturze w stylu francuskim w każdej części znajdują się po dwie arie obu postaci przedzielane recytatywami oraz duet wieńczący każdą z części. Tekst serenaty, ukazujący żar uczucia dwojga kochanków w obliczu zbliżającej się śmierci, dawał świetną okazję kompozytorowi do wprowadzania zróżnicowanych nastrojowo arii i recytatywów (w drugiej części pojawiają się dramatyczne recytatywy accompagnato).

Serenata Antonio e Cleopatra zajmuje w twórczości Hassego miejsce szczególne, to właśnie ogromny sukces tego dzieła zapoczątkował międzynarodową karierę i sławę Drogiego Saksończyka, jak odtąd z sympatią zwali go Włosi.