Kwartet Śląski / Agata Zubel / To co najlepsze. Polska i Świat - NOSPR

Sześć kwartetów smyczkowych Béli Bartóka (1881-1945), to – obok piętnastu Szostakowicza – szczyty XX-wiecznej literatury muzycznej tego gatunku. III Kwartet (1927) powstał na początku nowej fazy twórczości węgierskiego mistrza, który w roku 1926 nabrał wiatru w żagle po kilku latach milczenia i szukania nowej dykcji muzycznej. Ten najkrótszy z kwartetów Bartóka, ujęty w formę dlań wyjątkową (jednoczęściową, z podziałem na fazy wewnętrzne), odznacza się nieprześcignioną klarownością. Są tu echa kwartetowych dzieł Berga (Suity lirycznej) oraz Weberna. Są też zjawiskowe efekty kolorystyczne, przecierające drogę ku powojennemu sonoryzmowi.

Aleksander Lasoń (ur. 1951) oraz Andrzej Krzanowski (1951-1990) to – wraz z Eugeniuszem Knapikiem – czołowi przedstawiciele tzw. „pokolenia stalowowolskiego”, nazwanego tak ze względu na odbywający się w Stalowej Woli festiwal „Młodzi Muzycy Młodemu Miastu” (w latach 1975-1980), gdzie miały miejsce wykonania ich utworów. Łączyła ich wówczas krytyczna postawa wobec dogorywającej awangardy i potrzeba ożywienia muzyki emocjami, co zostało nazwane „nowym romantyzmem” . W katalogu Krzanowskiego poczesne miejsce zajmuje sześć Audycji, różnorodnych pod względem koncepcji, obsady i czasu trwania. Łączy je pierwszoplanowa rola tekstu, który – po deformujących praktykach awangardy – jest ponownie słyszalny i niesie istotne przesłanie. W przypadku Audycji VI (1982) są to fragmenty poezji Juliusza Słowackiego. Dzieło roztacza też całą sieć odniesień do polskiej tradycji muzycznej, z Szymanowskim na czele (z okazji stulecia jego urodzin).    

Relief dla Andrzeja (1995), napisany przez Lasonia z okazji nadania imienia Andrzeja Krzanowskiego sali kameralnej Szkoły Muzycznej im. Karłowicza w Katowicach, jest hołdem dla zmarłego przyjaciela. Tytuł nawiązuje do cyklu dziewięciu Reliefów Krzanowskiego.
[Marcin Trzęsiok]