Orkiestra Muzyki Nowej / Granice tożsamości kulturowej - NOSPR

Jak usłyszeć siebie w nowej muzyce?

Raven Chacon, pierwszy rdzenny Amerykanin, który zdobył prestiżową kompozytorską Nagrodę Pulitzera, podkreśla kluczową w swojej pracy rolę słuchania. Ale nie słuchania abstrakcyjnego, lecz osadzonego w historii i tożsamości danego miejsca – jego naturze, dawnych pieśniach, zapomnianych tragediach i zatartych przez czas tryumfach. Dlatego wiele partytur, nagrań czy instalacji Chacona tworzonych jest dla konkretnych miejsc. Idąc tym tropem, warto zadać pytanie: czy można słuchać siebie, nie słuchając swojej rodziny, gminy, ojczyzny? Czy da się usłyszeć współczesność bez otwarcia uszu na przeszłość? Czy realne jest poruszanie się w dźwiękowym oceanie zglobalizowanego świata bez zakotwiczenia w konkretnych tradycjach muzycznych?

To chyba najważniejsze pytania, jakie muzyka artystyczna stawia sobie od wyblaknięcia awangardowej utopii creatio ex nihilo. Czy odpowiedzią na nie może być westchnienie – ten najgłębszy i najbardziej wieloznaczny, a zarazem mocno osadzony w biologicznym fundamencie oddechu wyraz intensywnych przeżyć, uwieczniony jako wokalne suspiratio w muzyce renesansu i baroku? Czy kompozytorska refleksja nad tym archetypem pozwoli zaśpiewać Orkiestrze Muzyki Nowej w wykonaniu nowego dzieła Moniki Szpyrki? Jeśli nawet zespół kameralny nie potrafi przeistoczyć się całkowicie w żywy śpiewający organizm, to z pewnością może być metaforą i miniaturą ludzkiej wspólnoty. Nikolet Burzyńska postanowiła zaprząc pamiętającą czasy Monteverdiego ideę koncertowania do wykreowania dźwiękowego obrazu „świata bez centrum, gdzie głosy istnieją obok siebie, świadome siebie nawzajem, lecz niezwiązane przymusem”. Czy jej Unconcerted faktycznie uwolni nas od rywalizacji i przeniesie w czystą przestrzeń? „Otwartą. Bez końca. Bez definicji”.

Opowieść o poszukiwaniu siebie nie w wyśnionej i idealnej, lecz całkiem realnej wspólnocie oraz kulturze przedstawi w swoim nowym dziele Cristian Lolea, rumuński kompozytor od kilkudziesięciu lat mieszkający nad Wisłą. „To będzie nie tylko utwór muzyczny, lecz podróż przez moje własne doświadczenia i relacje z polską muzyką i kulturą”. Nie mniej interesującą, choć o wiele bardziej wstrząsającą – bo ufundowaną na ludobójstwie – historię opowiada American Ledger nr 1 Ravena Chacona. Każdy z dźwięków i każdy z archetypicznych znaków, z jakich zbudowana jest partytura wybitnego przedstawiciela ludu Nawahów, ukrywa jakiś epizod tragicznej historii Stanów Zjednoczonych. Czy potrafimy je odczytać?

Michał Mendyk

Czas trwania koncertu: ok. 70 minut

Ten koncert może być częścią „Mojego karnetu”. Sprawdź szczegóły i skomponuj „Mój karnet” dowolnie, wybierając spośród koncertów różnych serii w sali kameralnej i koncertowej – więcej informacji.

Prosimy o zapoznanie się z informacjami dotyczącymi parkingów w Strefie Kultury – ważne informacje o parkingach

Wszystko, co musisz wiedzieć przed wizytą w NOSPR – wskazówki dla uczestników wydarzeń.

Utwory Nikolet Burzyńskiej, Moniki Szpyrki oraz Cristiana Lolea dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.