Elina Vähälä - NOSPR

Elina Vähälä, urodzona w Stanach Zjednoczonych i wychowana w Finlandii, zadebiutowała z fińską orkiestrą symfoniczną Sinfonia Lahti w wieku lat dwunastu. Później dyrygent Osmo Vänskä wytypował ją do tytułu młodej solistki tej orkiestry („Young Master Soloist”). Od tamtej pory jej wszechstronność i charyzmatyczne występy zyskują uznanie publiczności i muzyków, zaś magazyn Chicago Tribune opisał ją jako„utalentowaną artystkę, której płynna, stylowa gra i znakomita technika idą w parze z siłą ducha, ogromną wrażliwością i bogactwem wyobraźni”.

Elina rozpoczyna sezon 2024/25 koncertami kameralnymi: najpierw w Monkstown, czyli dzielnicy Dublina, następnie w duńskim mieście Holstebro oraz na Seoul International Music Festival, na który to festiwal otrzymała zaproszenie już nie po raz pierwszy. We wrześniu dokona prawykonania nowego koncertu skrzypcowego Cecilii Damström pt. Earth Songs (Pieśni Ziemi) w Tampere Hall, a w dniu Święta Niepodległości Finlandii przypadającym w grudniu skrzypaczka zaprezentuje Koncert skrzypcowy nr 2 Olli Mustonena z fińską Radion sinfoniaorkesteri pod batutą Nicholasa Collona.

Do szczególnie istotnych punktów w planach Eliny należy Koncert skrzypcowy „Adrano” Samy’ego Moussy, który zabrzmi po raz pierwszy w Finlandii wiosną, w wykonaniu z Helsingfors stadsorkester (Orkiestrą Filharmoniczną w Helsinkach) pod dyrekcją Dalii Stasevskiej. Kolejne występy gościnne obejmują powrót do NFM Filharmonii Wrocławskiej z I Koncertem skrzypcowym Szymanowskiego oraz wykonanie Koncertu skrzypcowego Brittena z Symphoniker Hamburg prowadzoną przez Sylvaina Cambrelinga.

W sezonie 2023/24 artystka występowała w USA i Kanadzie z Columbus Symphony Ohio oraz Symphony Nova Scotia, a także w Wielkiej Brytanii z Dalią Stasevską i BBC Symphony Orchestra w Londynie, w ramach projektu Total Immersion (Całkowita imersja) poświęconego muzyce Missy Mazzoli. Koncertowała także w Europie, odwiedzając Słowenię, Szwecję i Finlandię, a jednocześnie wracając do zespołów, z którymi łączy ją dłuższa współpraca: Symphoniker Hamburg, Norrköping Symfoniorkester, Tampere Filharmonia i Sinfonia Lahti.

Do najważniejszych wydarzeń minionych sezonów należą występy z BBC Scottish Symphony Orchestra z siedzibą w Glasgow, praską Symfonický orchestr Českého rozhlasu, Symphoniker Hamburg, Janáčkova filharmonie Ostrava, Beogradska filharmonija w Belgradzie oraz z Orkiestrą Filharmoniczną w Seulu, a także udział w Adelaide Festival i współpraca z takimi orkiestrami amerykańskimi, jak Houston Symphony i Princeton Symphony Orchestra, fińskimi, jak Oulu Sinfonia (z miasta Oulu), Turun filharmoninen orkesteri (z Turku), Kymi Sinfonietta (związaną z dwoma miastami, Kotka i Kouvola), ze szwedzką orkiestrą kameralną Nordiska Kammarorkestern oraz z NFM Filharmonią Wrocławską. Elina regularnie koncertuje z orkiestrami z własnego kraju i pozostaje stałym gościem zespołów zagranicznych, takich jak Houston Symphony, Vancouver Symphony Orchestra, Yomiuri Nippon Kōkyō Gakudan, Beethoven Orchester Bonn, Dortmunder Philharmoniker, Orchestre philharmonique de Strasbourg oraz Orquesta Sinfónica de Radio Televisión Española (RTVE).

Skrzypaczka współpracuje z wybitnymi dyrygentami, wśród których wymienić można Leonarda Slatkina, Carlosa Kalmara, Jukka-Pekkę Saraste, Okko Kamu, Jakuba Hrůšę, Thierry'ego Fischera, Sakari Oramo, Santtu-Matiasa Rouvali'ego, Leifa Segerstama, Josepa Caballé-Domenecha oraz Alexandra Liebreicha.

Jako gorąca orędowniczka muzyki współczesnej Elina dokonała prawykonań utworów skomponowanych specjalnie dla niej – tj. Chamber Concerto Aulisa Sallinena, Double Concerto Curtisa Curtisa-Smitha, Violin Concerto Jaakko Kuusisto oraz Concerto No. 2 Kaleviego Aho – a także Concerto Jana Sandströma. Ponadto wykonała po raz pierwszy w Skandynawii Koncert skrzypcowy „Purpurowe skrzypce” Johna Corigliana i należy do grona solistów wykonujących ten utwór szczególnie cenionych przez kompozytora. Ze względu na swoje fińskie pochodzenie prawykonała liczne utwory kameralne i koncerty skrzypcowe fińskich kompozytorów, w tym Magnusa Lindberga i Jaakko Kuusisto; jest też jedną z nielicznych skrzypaczek wykonujących koncert Sibeliusa w jego wczesnej wersji.

Z dużym zaangażowaniem Elina wspiera rozwój młodych muzyków, dbając zarówno o ich umiejętności, jak i o realne perspektywy artystyczne. W 2009 roku zainicjowała projekt edukacyjny „Violin Academy” („Akademia skrzypiec”), oparty na formule kursów mistrzowskich i skierowany do wybitnie uzdolnionych młodych skrzypków i skrzypaczek z Finlandii; przedsięwzięcie to finansowane jest przez Finnish Cultural Foundation (Fińską Fundację Kultury). Po latach pracy pedagogicznej w Hochschule für Musik w Karlsruhe, od września 2019 roku związana jest jako wykładowczyni z Universität für Musik und Darstellende Kunst w Wiedniu.

Artystka gra na skrzypcach Giovanniego Battisty Guadagniniego z 1780 roku.